Hükümetler Kyoto Vizyonu ile yapay zekâ destekli araştırmayı benimsedi
Kyoto'da buluşan hükümetler, Beyaz Saray bilim ofisinin başındaki Michael Kratsios'un öncülük ettiği bilim bildirisini onayladı. İmzacılar, deneylerde yapay zekâ kullanımını, yeni araştırma kurumlarını ve fonlama yollarını benimsiyor. Teknolojinin bilimsel çalışmalara katılımı yaygınlaştırabileceğini savunuyor ve kamu güvenini öne çıkarıyorlar. ABD'de federal araştırma fonlarına yönelik kesinti önerileri ise Union of Concerned Scientists kuruluşunun eleştirisini çekiyor. Kuruluşun başkanı, yönetimin kamu güvenini güçlendirme vaatlerini sorguluyor.
Yapay Zekâ··Öğle
Hükümetler ortak araştırma gündemini onayladı
Japonya'daki Bilim ve Teknoloji Toplumu forumunda hükümetler, Bilimde Altın Çağ için Kyoto Vizyonu'nu onayladı. Bildiriye Beyaz Saray Bilim ve Teknoloji Politikası Ofisinin başındaki Michael Kratsios öncülük etti. Metin, bilimsel araştırmada yapay zekâyı teşvik ederken deneyleri destekleyen kurumların ve fonlama yollarının da yenilenmesini istiyor. Yıllık forum 2004'te başladı. Beyaz Saray, onayın bu yılki 23. toplantıda verildiğini açıkladı. Katılımcı bakanlar, bilim insanlarının iddialı çalışmalar yürütebilmesi için yeni kurum modelleri ve finansman yolları kullanmayı taahhüt etti.[1], [2]
Ülke sayısı, açıklamanın öncesinde ve sonrasında yayımlanan metinlerde farklı. NBC News cumartesi günü, Washington'ın pazar günü 15 başka ülkeyle ortak bildiri yayımlayacağını yazdı. Beyaz Saray'ın pazar duyurusuna göre ise ABD ile 16 ülke metni onayladı; duyuruda ABD dahil 17 ülkenin adı sıralanıyor. NBC News, katılan temsilciler arasında Japonya, Kore, Birleşik Krallık ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin teknoloji bakanlarını da sayıyor.[1], [2]
Vizyon yapay zekâ deneylerini ve yeni kurumları öne çıkarıyor
Bildiri, yapay zekâ için süper zekâ adını kullanıyor. NBC News bu adlandırmayı Başkan Donald Trump'ın yakın tarihli kararnamesine bağlıyor. Beyaz Saray'a göre yeni araştırma yöntemleriyle birlikte kullanılan bu teknoloji, keşifleri hızlandırabilir ve geniş ölçekte özerk deneylere olanak sağlayabilir. Kratsios, bilimsel keşif yapma biçiminin değiştiğini ve araştırmaya erişimi yaygınlaştıracak bir fırsat doğduğunu savunuyor. Bakanlar, bilim insanlarının iddialı çalışmalar yürütebilmesi için yeni kurum modelleri ve finansman yolları kullanmayı taahhüt etti.[1], [2]
Kratsios, NBC News'e önceden verilen konuşma taslağında robotların yönettiği laboratuvarlar tarif etti. Bu laboratuvarlarda yapay zekâ sistemlerinin deneyleri tasarlamasını, yinelemesini ve sonuçları insanüstü hızlarda incelemesini öngördü. NBC News bu sözleri henüz yapılmamış bir konuşmanın taslağı olarak yayımladı. Bildiri ayrıca bilimsel sürecin kendisini inceleyen metabilimi destekliyor. Ulusal Bilim Vakfı, eylül ayında bu alana ayrılmış bir ofis kuracağını duyurmuştu.[2]
Araştırma fonlarında kesinti önerileri itirazla karşılanıyor
Bildiride kamu güveni, bilimsel yeniliğin temeli sayılıyor; çeşitli fonlama yollarının kullanılmasına da değer veriliyor. Buna karşılık NBC News, yönetimin 2027 mali yılı bütçe önerisinin Ulusal Bilim Vakfının fonunu yaklaşık yarıya indireceğini yazıyor. Union of Concerned Scientists kuruluşunun başındaki Gretchen Goldman, kamu güvenine ilişkin vaatlere itiraz ediyor. Ulusal Sağlık Enstitülerindeki kesintileri örnek gösteren Goldman, yönetimin adımlarının araştırmayı ve kamu güvenini zedelediğini söylüyor. Bu eleştiri, bildirideki güven ve yenilenme hedeflerine yöneliyor.[2]
Kratsios, Amerikan bilim düzeninin yenilenmesine ilişkin raporu Temmuz 2026'da Trump'a sunmuştu. Beyaz Saray, bu raporun kamu kurumlarının araştırmayı yürütme, fonlama ve ölçme biçimleri için yeni yönler belirlediğini söylüyor. NBC News'e göre raporun ele alınacağı Washington zirvesi perşembe günü için planlanıyor. Institute for Progress'ten Jenn Gustetic ise Birleşik Krallık ve ABD'de ivme kazandığını söylediği metabilime başka ülkelerin de ilgi göstermesini olumlu buluyor.[1], [2]
