Araştırma, Teyit vakalarında gerçek ve üretilmiş görsellerin nasıl birleştiğini inceliyor
Türkiye’nin doğrulama platformu Teyit.org arşivini inceleyen çalışma, seçilmiş 52 görsel vakasını anlatılarına ve gerçek öğelerle üretilmiş öğelerin birleşimine göre sınıflandırıyor. İki vakada gerçek görüntüler yanlış biçimde sentetik sayılmış. Keşifsel araştırma, tartışmalı içerikleri ve doğrulama yöntemlerini ele alıyor. Tek platformdan amaçlı seçilen örneklem, bu türlerin internet genelinde ne sıklıkta bulunduğunu göstermiyor.
Yapay Zekâ··Sabah
Tartışmalı vakalarda gerçek görseller de var
Türkiye’nin doğrulama platformu Teyit.org arşivinden seçilen görseller üzerine yeni çalışmada, üretilmiş içeriklerin yanında gerçek fotoğraflar da yer alıyor. Abdullah Yıldırmaz ile Yaşar Öztürk’ün incelediği 52 vakanın ikisinde gerçek görüntüler yanlış biçimde yapay zekâ üretimi diye sunulmuş. Diğer 50 vaka sentetik içeriklerle ilgili. 15 Kasım’da yayımlanan bu tek araştırma, görsel doğrulamayı hem üretilmiş sahnelerin saptanması hem de gerçek görüntülere yöneltilen yanlış suçlamalar üzerinden ele alıyor. Böylece seçilen vaka kümesinde birbirinden farklı iki yanlış sunum biçimi bulunuyor.[1]
Anlatılar ve karma üretim biçimleri
Sınıflama; jeopolitik sahneleri, siyasi kişilerin temsillerini, kültürel açıdan hassas içerikleri ve bağlamından koparılmış olağanüstü olayları ayırıyor. Üretim biçimi için kurulan diğer ayrımda ise gerçek ve üretilmiş öğeler yan yana konabiliyor, tek bir kompozisyonda birleştirilebiliyor veya fotoğraftan videoya taşınabiliyor. Gerçek bir açıklamaya uydurma bir görselin eşlik etmesi de ayrı bir biçim olarak ele alınıyor. Bu başlıklar, seçilen içeriklerin hangi anlatıyı taşıdığıyla nasıl oluşturulduğunu ayrı düzlemlerde sınıflandırıyor.[1]
Amaçlı seçilen arşiv kümesi
Örneklem, Ocak 2024 ile Mayıs 2026 arasında belgelenen 76 aday arasından amaçlı olarak seçildi. Tek kodlayıcı, vakaları dört hafta arayla iki kez inceledi; bağımsız kodlayıcılar arasında uyum hesaplanmadı. Araştırmacıların önerdiği dört parçalı doğrulama şeması, insan incelemesini; tespit araçları, köken işaretleri ve platform etiketleriyle birlikte değerlendiriyor. Şema, Teyit’in yayımladığı resmî teknik mimariyi değil, yazarların vaka çözümlemesini temsil ediyor. Tek platformdan amaçlı seçim, bulguları keşifsel bir incelemeyle sınırlıyor; internet genelindeki yaygınlık oranları hesaplanmıyor.[1]
İlgili köşe yazıları
Bu gündem hakkında daha fazla bilgi için ilgili köşe yazılarını okuyabilirsiniz.