Museum Wiesbaden, insan kalıntılarını Endonezya’ya iade ediyor
Museum Wiesbaden, 10 insan kafatasını 10 Kasım’daki törenle Endonezya’ya teslim edecek. Sömürge döneminde götürülen kalıntıların kökeni yıllardır araştırılıyordu. Çalışma, koleksiyonu askerî hekim Ernst Albert Fritze ile ilişkilendiriyor. Alman Kayıp Sanat Vakfı’nın desteklediği araştırmaya adli tıp ve Hollanda çalışmaları alanlarından uzmanlar da katıldı. İade, Hessen’in koleksiyonlarını inceleme çabasının parçası.
Sanat··Gece
Kalıntılar kasım töreninde teslim edilecek
Almanya’nın Hessen eyaletindeki Museum Wiesbaden, sömürge döneminden kalan insan kalıntılarını Endonezya’ya iade ediyor. İade kararı, müzenin koleksiyonundaki kafataslarının kökenini ve ülkeden çıkarılma geçmişini araştıran çalışmanın ardından geldi. Kalıntılar, Hollanda sömürge döneminde Endonezya’dan Avrupa’ya götürülen koleksiyonla bağlantılı.[1], [2]
Toplam 10 kafatasının resmî teslim töreni 10 Kasım için planlandı. Hessen’in bilim ve kültür bakanlığına göre bu işlem, bir Alman müzesinin Hollanda sömürge dönemine ait insan kalıntılarını Endonezya’ya ilk iadesi olacak. Törende ölen kişilere saygı göstermek amacıyla kalıntıların üzeri örtüyle kapatılacak. Koleksiyonu elinde bulunduran müze, Frankfurt’un batısındaki Wiesbaden kentinde bulunuyor.[1]
Araştırma koleksiyonu askerî hekime bağlıyor
Kafatasları Almanya’ya 19. yüzyılda ulaştı. Müzenin kültürel antropoloji küratörü Andy Reymann, bu koleksiyonun nereden geldiğini birkaç yıldır araştırıyor. Çalışma, kalıntıların Endonezya’dan götürülmesini askerî hekim Ernst Albert Fritze ile ilişkilendiriyor. Fritze, 1833’ten başlayarak bugünkü müzenin öncülü olan Nassau Doğa Tarihi Derneği’ne doğa tarihi nesneleri bağışladı. Müzedeki insan kalıntılarının nereden geldiği sorusu, Reymann’ın uzun süredir Fritze’nin koleksiyonu üzerinde yürüttüğü araştırmanın konusu oldu. Bu inceleme, hekimin Endonezya’dan Almanya’ya götürdüğü insan kafataslarının geçmişine odaklandı.[1]
Müze, araştırmayı sürdürmek için 2023’te Alman Kayıp Sanat Vakfı’ndan destek aldı. Frankfurt Üniversite Hastanesi Adli Tıp Enstitüsü ile Köln Üniversitesi Hollanda Çalışmaları Bölümü’nden araştırmacılar da çalışmaya katıldı. Proje açıklamasına göre Fritze kendi döneminde tanınmış bir hekimdi; buna karşın kişisel yaşamına ilişkin bir araya getirilen bilgiler az. Araştırma, kalıntıların geçmişine ilişkin bazı bağlantıları kurmuş olsa da kafataslarının kökeniyle ilgili açıklığa kavuşmamış noktalar da bulunuyor.[1]
Müze sömürge dönemindeki edinimlerini inceliyor
Hessen bakanlığı, iadeyi eyalet kurumlarının sömürge dönemindeki hukuka aykırı edinimleri sistemli biçimde inceleme çabasına bağlıyor. Müzenin ilk koleksiyonları, Johann Christian Gerning ile oğlu Johann Isaac Freiherr von Gerning’in biriktirdiklerine dayanıyordu. Resim, harita, böcek ve para gibi farklı alanlardan nesneler bu koleksiyonlarda bir arada bulunuyordu. Bu geniş kapsamlı koleksiyonlar daha sonra farklı kurumların elinde bulunan ayrı bölümlere ayrıldı. Bu kurumlar 1900’de Wiesbaden’e taşındı. Kurum, 1973’ten bu yana Museum Wiesbaden adı altında Hessen eyaletinin yönetiminde bir müze olarak faaliyet gösteriyor ve önceki kurumların koleksiyonlarını bugünkü yapısı içinde barındırıyor.[1]
