Eigen RadarSanat
Analiz

İrlanda, kitap yasaklarının gerekçelerini halka açmaya hazırlanıyor

İrlanda, kitap yasaklarının nasıl kararlaştırıldığını gösteren belgeleri halka açmaya hazırlanıyor. Sansür kurulunun evrakı bu hafta Ulusal Arşiv’e taşındı; yaklaşık 12.000 kitabın ise Noel sonrasında aktarılması planlanıyor. Koleksiyonun yıllarca kapalı kaldığı Adalet Bakanlığı binasından çıkması, özellikle karar gerekçelerini araştırmaya açacak. Yaşlandığı için kırılganlaşan ilk baskılar ise ziyaretçilere doğrudan verilmeyecek.

Sanat··Gece
Ulusal Arşiv’de uzun bir masanın üstten görünümü: eldivenli bir arşivci, sansür kararlarına ait ciltli bir kayıt defterini kutusundan çıkarıyor; çevrede açık arşiv kutuları, bağlı yazışma desteleri ve klasörler var.

Karar belgeleri kitaplardan önce taşındı

İrlanda’da kitap yasaklarının gerekçelerini taşıyan belgeler, Ulusal Arşiv’de halka açılmaya hazırlanıyor. Defterler, karar notları, toplantı tutanakları ve mektuplar bu hafta Dublin’deki Adalet Bakanlığından taşındı. Sansür yasalarının kaldırılması sürecindeki devir, uzun zamandır ziyaretçilere kapalı bir odada tutulan yaklaşık 12.000 kitabı da kapsıyor. Önce belgelerin korunması tamamlanacak; kitaplar için ayrı bir taşıma ve koruma takvimi uygulanacak.[1], [2]

Kırılgan ilk baskılar korumaya alınacak

Kitapların Noel sonrasında taşınarak korunması, kataloglanması ve saklanması planlanıyor. Ulusal Arşiv Müdürü Orlaith McBride, birçok cildin yaşından dolayı kırılganlaşmış ilk baskılar olduğunu ve bunların halka doğrudan verilmeyeceğini söylüyor. Yeni erişimin odağında, kitap ödünç almaktan çok yasaklama kararlarının anlaşılması bulunuyor. 1926’dan 1996’ya uzanan koleksiyon, romanların yanında akademik metinleri ve süreli yayınları içeriyor. Edna O’Brien, Oscar Wilde ve Brendan Behan, eserleri yasaklanan yazarlar arasında.[1]

Sansür kurulu kapakları da inceledi

McBride’a göre aile planlaması, doğum kontrolü, şiddet ve cinsel çağrışımlar yasaklama gerekçesi olabiliyordu. O’Brien’ın 1960 tarihli The Country Girls romanının kapak görseli de incelemeye girmişti. İrlanda’nın 1926’da kurduğu beş kişilik komitenin önerileri, sansür kurulu ile bir itiraz kuruluna uzanan düzeni hazırladı. Yayınları halka mensup kişiler, gümrük ve gelir görevlileri kurula gönderiyordu. Korunan mektuplar ve defterler, bu işleyiş içinde tek tek eserlere hangi gerekçelerle müdahale edildiğini gösterecek.[1]

Kaynakça

  1. Haber kaynağıThe Guardianİrlanda’nın yasaklı kitap arşivi ilk kez araştırmaya açılıyor↩1↩2↩3
  2. Haber kaynağıRTÉİrlanda, yasaklı kitap koleksiyonunu halka açmaya hazırlanıyor↩