Üç ekonomide para politikası ayrı yönlere açılıyor
Czech National Bank faizi sabit tuttu, Copom indirimi sürdürdü, Federal Reserve yetkilileri ise artış seçeneğini tartışıyor. Kararlar, tek bir küresel faiz döngüsü varsayımının sınırlarını gösteriyor.
Ekonomi ve Piyasalar··Akşam
Prag'da bekleme, Brezilya'da ölçülü indirim
Czech National Bank Banka Kurulu, 6 Ağustos toplantısında iki haftalık repo faizini yüzde 3,75'te tuttu. İskonto faizi yüzde 2,75, Lombard faizi yüzde 4,75 düzeyinde kaldı. Karar duyurusu oy dağılımını vermedi; kurul tutanaklarının 14 Ağustos'ta yayımlanacağını bildirdi. Bu nedenle sabit tutma kararının kurul içindeki görüş dağılımına ilişkin ayrıntısı henüz açık değil. Brezilya'da Copom bir gün önce Selic faizini 0,25 puan indirerek yıllık yüzde 14'e çekti. Oybirliğiyle alınan karar aynı büyüklükteki dördüncü ardışık indirim oldu. Bununla birlikte Copom, toplam indirim büyüklüğünü yeni verilere göre belirleyeceğini ve enflasyon risklerinin alışılmışın üzerinde, yukarı yönlü asimetrik olduğunu kaydetti. IPCA-15 yıllık enflasyonu yüzde 4,52 ile yüzde 3 hedefinin ve yüzde 1,5 ile yüzde 4,5 arasındaki hoşgörü bandının hemen üzerinde bulunuyor. İki merkez bankası aynı hafta farklı eylemler seçti: Czech National Bank faiz düzeyini korurken Copom sıkılığı küçük bir adımla azalttı. Bu karşılaştırma, kararların ortak bir takvime değil, her ekonominin enflasyon görünümüne ve kurul değerlendirmesine bağlandığını gösteriyor.[1], [2]
Federal Reserve cephesinde artış seçeneği
Federal Reserve Guvernörü Lisa D. Cook, Anchorage konuşmasında gerekirse faizi artırmaya hazır olduğunu söyledi. Haziranda biten on iki ayda kişisel tüketim harcamaları enflasyonu yüzde 3,7, çekirdek ölçüm yüzde 3,3 arttı; ikisi de Federal Open Market Committee'nin yüzde 2 hedefinin üzerinde kaldı. Cook, enflasyonun beş yılı aşkın süredir hedefin üzerinde seyrettiğini ve gecikmenin yüksek enflasyonun yerleşme riskini büyütebileceğini belirtti. Konuşma yalnız yukarı yönlü riskleri sıralamadı: gümrük vergisi etkilerinin hafiflemesi, olası petrol fiyatı düşüşleri ve yapay zekâ tedarik zincirindeki uyarlamalar enflasyonu aşağı çekebilecek etkenler arasında yer aldı. Haziranda işsizlik oranı ülke genelinde yüzde 4,2 idi; yılın ilk yarısında üretim yüzde 1,8 büyüdü, işletme yatırımları yıllık yüzde 10 oranında arttı ve tüketim harcamaları yüzde 2'ye yakın ilerledi. Bu göstergeler Cook'un artışa hazır olma tutumunun koşullu olduğunu açıklıyor: konuşma yapılmış bir faiz değişikliğini veya kesinleşmiş bir sonraki adımı bildirmiyor. Yine de Brezilya'nın ardışık indiriminden ve Czech National Bank'ın beklemesinden farklı olarak Federal Reserve içindeki tartışmanın yönü, enflasyon sürerse daha yüksek faizi seçenekler arasında tutuyor.[3]
Ortak döngü yerine yerel kısıtlar
Üç gelişme, para politikasında küresel yönü tek bir faiz oku ile anlatmanın neden eksik kaldığını ortaya koyuyor. Czech National Bank'ın yüzde 3,75 düzeyindeki bekleyişi, yayımlanacak tutanaklar öncesinde mevcut ayarın korunmasını temsil ediyor. Copom yüzde 14 düzeyine inerken gevşeme döngüsünü sürdürdü, fakat hedef bandını hafifçe aşan IPCA-15 verisi ve yukarı yönlü risk değerlendirmesi indirimlerin koşulsuz olmadığını gösteriyor. Federal Reserve tarafında ise Lisa D. Cook'un sözleri, yüzde 2 hedefinin üzerindeki enflasyon sürerse artış aracının kullanılabileceğini ifade ediyor; ortada bu yönde alınmış yeni bir kurul kararı bulunmuyor. Faiz düzeyleri ülkeler arasında doğrudan karşılaştırılabilir bir sıkılık sıralaması da sunmaz. Enflasyon hedefleri, aktarım kanalları, para birimleri ve ekonomik koşullar farklıdır. Karşılaştırılabilir olan, kurulların aynı zaman aralığında üç ayrı tutum üretmesidir: sabit tutma, ölçülü indirim ve koşullu artış hazırlığı. Bu ayrışma bir ülkenin kararının ötekiler için öncü sinyal sayılmasını engeller. Yeni veriler her kurulun yolunu yeniden biçimlendirebilir; bugünkü kaynaklar yalnız mevcut konumları ve açıklanmış gerekçeleri destekliyor. Böylece küresel bir döngü etiketi yerine, yerel enflasyon riskleriyle kurumların tepki biçimlerinin ayrıştığı daha sınırlı bir tablo ortaya çıkıyor.[1], [2], [3]
