Lisa Cook davasında Yüksek Mahkeme, Fed guvernörünün görevden alınmasına haklı sebep koşulu koydu. Ayrı bir Senato tasarısı ise başkana Rus enerjisi alıcılarına yüzde 100'e varan gümrük vergisi yetkisi verebilir; metin Temsilciler Meclisi sürecini bekliyor.
Ekonomi ve Piyasalar··Sabah
İki ayrı yetki alanı
İki ayrı NPR haberi, başkanlık makamının ekonomiyle iç içe iki yetkisinin farklı kurumlar önünde nasıl şekillendiğini anlatıyor. Beyaz Saray Personel Şefi Yardımcısı Daniel Scavino'nun Lisa Cook'a gönderdiği mektup, konut kredisi başvurularında yanlış beyan verdiği yönündeki kanıtlanmamış iddialara yanıt istiyor. Aynı gün Senato, hayatını kaybeden senatör Lindsey Graham'ın adını taşıyan Rusya yaptırım tasarısını 86'ya 11 oyla kabul etti. NPR'a göre tasarı, Çin ve Hindistan dahil Rus petrolü ve doğal gazının büyük alıcılarına yüzde 100'e varan gümrük vergisi uygulama yetkisini başkana veriyor. Bu iki gelişme aynı olaya ilişkin değil. Karşılaştırma, bir alanda başkanlık girişiminin mahkemenin çizdiği koşulla karşılaşmasını; diğerinde ise Kongre'nin yeni bir gümrük vergisi yetkisini yasama yoluyla tanımlamasını ortaya koyuyor. Her iki haberde de yetkinin kapsamı, onu kullanan makamın açıklamasından daha geniş bir kurumsal çerçeve içinde ele alınıyor.[1], [2]
Mahkemenin çizdiği sınır
NPR, Cook'a yönelik yeni adımın Yüksek Mahkeme'nin daha önceki görevden alma girişimini yaklaşık bir ay önce engellemesinden sonra geldiğini bildirdi. Haberde aktarılan Haziran 2026 tarihli 5'e 4 karar, Fed guvernörlerinin ancak haklı sebep varsa görevden alınabileceğini belirtiyor. Aynı karar, Federal Reserve'ün anayasal bakımdan özel bir konuma sahip olduğunu da kabul ediyor. Bu iki unsur, Scavino'nun mektubundaki iddiaların görevden alma bakımından ayrı bir hukukî ölçüt içinde ele alınmasına yol açıyor. Kararın iki parçası, görevden alma için haklı sebep koşulunu ve Federal Reserve'ün özel anayasal konumunu birlikte ortaya koyuyor. NPR'ın aktardığı süreçte alt derece mahkemeleri, iddiaların bu standardı karşılayıp karşılamadığı sorusunun ele alındığı yer olarak kalıyor. Cook'un avukatı Abbe Lowell, iddiaları temelsiz sayıyor, görevden alma için geçerli neden bulunmadığını belirtiyor ve mektuba karşı çıkıyor. Böylece mektup, kanıtlanmamış konut kredisi iddiaları ile Yüksek Mahkeme'nin belirttiği haklı sebep koşulunu aynı uyuşmazlıkta bir araya getiriyor.[1]
Kongre'den geçen yetki önerisi
Rusya yaptırım tasarısı, başkana verilebilecek gümrük vergisi yetkisini Kongre süreci üzerinden tarif ediyor. NPR'a göre Senato'nun kabul ettiği metin, Rus petrolü ve doğal gazının büyük alıcılarına yüzde 100'e varan gümrük vergisi uygulanmasının yolunu açıyor; tasarı İran'a yönelik yaptırımları da uzatıyor. Metin, üst düzey Rus yetkilileri de hedef alıyor. Ancak tasarının başkanın imzasına ulaşması için önce Temsilciler Meclisi'nden geçmesi gerekiyor. Senato kabulü sonrasında metin, Temsilciler Meclisi'nden geçmeden başkanın imzasına sunulamıyor. Bu aşama, tasarıdaki vergi yetkisinin henüz federal yasa haline gelmediğini belirliyor. Meclis Başkanı Mike Johnson metni desteklerken bazı Demokrat üyeler, başkana yeni gümrük vergisi yetkisi verilmesine karşı çıkıyor. NPR, tasarıyı destekleyenlerin Rusya'nın savaşını enerji satışlarından elde edilen gelirle finanse ettiği ve bu gelirleri azaltmanın savaş harcamalarını sürdürme kapasitesini zayıflatacağı görüşünü aktardı. Bu haber, teklif edilen yetkinin kapsamını Senato oyu, Meclis incelemesi ve başkanlık imzasından oluşan yasama zinciri içinde konumlandırıyor.[2]
