AB Adalet Divanı, banka müşterisine geri ödemeyi önceledi
AB Adalet Divanı, bankaların müşterilerini ağır savsaklamayla suçlayarak izinsiz işlemlerin geri ödemesini erteleyemeyeceğine karar verdi. Para normal olarak sonraki iş gününün sonuna kadar geri verilecek; bankanın müşteriden zararını istemesi daha sonra ele alınacak. Polonya’dan gelen davada sahte bağlantıya bilgilerini kaptıran bir müşterinin hesabından 3.000 zloti alınmış, banka geri ödeme isteğini reddetmişti.
Ekonomi ve Piyasalar··Akşam
Geri ödeme, savsaklama tartışmasından önce geliyor
Avrupa Birliği Adalet Divanı, 15 Ekim’de bankaların müşteriye ağır savsaklama suçlaması yönelterek izinsiz işlemin geri ödemesini erteleyemeyeceğine karar verdi. C-70/25 davasındaki karar, paranın gecikmeden ve normal olarak bildirim ya da saptamanın ardından gelen iş gününün sonuna kadar geri verilmesini gerektiriyor. Bankanın daha sonra zararını müşteriden isteme hakkı sürüyor. Hızlı geri ödeme yükümlülüğü bu sonraki aşamadan önce yerine getiriliyor.[1], [2]
Bankanın müşterinin kendisinin dolandırıcılık yaptığına ilişkin haklı şüphe duyması halinde istisna uygulanabiliyor. Ödeme hizmeti sağlayıcısının ilgili ulusal makama yazılı bildirimde bulunması gerekiyor. Giriş adı, parola veya ödeme onay kodunun yeterince korunmadığı suçlaması tek başına bu istisnaya girmiyor. Geri ödeme süresi, bankanın bildirimi alması ya da izinsiz işlemi kendisinin saptamasıyla başlıyor. Karar, müşterinin bilgileri korurken gösterdiği özen ile dolandırıcılık şüphesini ayırıyor.[1]
Sahte bağlantıyla başlayan uyuşmazlık Divan’a taşındı
Polonya bankası PKO Bank Polski’nin bir müşterisinin sahte bir açık artırma sitesi görünümündeki bağlantıyı izlemesiyle başladı. Müşteri burada ödeme bilgilerini paylaştı. Dolandırıcı bu bilgileri kullanarak hesaptan 3.000 zloti aldı. Hesabındaki eksilmeyi fark eden müşteri bankadan parayı geri istedi. Banka, müşterinin bilgilerini özenle saklamadığı ve yetkisiz bir kişiye açtığı gerekçesiyle talebi reddetti. Müşterinin geri ödeme isteği böylece yargıya taşındı.[2]
Polonya’nın Koszalin kentindeki bölge mahkemesi, konuyu AB Adalet Divanı’na götürdü. Mahkeme paranın hemen geri verilmesinin mi gerektiğini, yoksa ağır savsaklama iddiasının bankaya ret hakkı mı tanıdığını sordu. Dava, AB’nin ödeme hizmetleri kuralları ile bunları ulusal hukuka aktaran Polonya yasasını ilgilendiriyordu. Bu kurallar izinsiz ödeme işlemlerindeki sorumluluğu genel olarak ödeme hizmeti sağlayıcısına yüklüyor. Divan’ın yanıtı, ilk aşamadaki geri ödemenin zamanlamasını açıklığa kavuşturdu.[2]
Banka sonradan hak arayabiliyor, kanıtı kendisi sunuyor
Banka, geri ödemenin ardından yasal dayanak varsa müşterinin ağır savsaklamasından doğan zararını mahkemede isteyebiliyor. Kanıtlama yükü bankada kalıyor. Sahte internet sitesine giriş bilgilerini yazmak gibi bir davranışın ağır savsaklama sayılıp sayılmadığını, olayın koşullarına bakan mahkeme değerlendiriyor. Karar, hangi somut davranışların bu ölçüte girdiğine hükmetmiyor. Polonya Finansal Ombudsmanı’na 2022–2025 döneminde izinsiz ödeme işlemleri için 10.000’den fazla müdahale başvurusu yapıldı.[1], [2]
