ABD’de üretici fiyatlarında Mart 2022’den beri en güçlü aylık artış yaşandı
ABD’de üretici fiyatları eylülde yüzde 1,3 artarak Mart 2022’den bu yana en güçlü aylık yükselişini kaydetti. Mal fiyatlarındaki artışın büyük bölümünü enerji oluştururken hizmetler de pahalandı. Yıllık artış yüzde 6,3’e ulaştı. Toplam endeksin altında farklı yönler görüldü: benzin ve taşımacılık hızla pahalanırken yumurta gibi bazı ürünlerin fiyatları geriledi.
Ekonomi ve Piyasalar··Gece
Enerji ve hizmetler ABD’de üretici fiyatlarını yükseltti
ABD’de üretici fiyatları eylülde hem mal hem hizmetlerdeki artışlarla yükseldi. Fiyatları ve istihdamı izleyen ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu, aylık verileri 15 Ekim’de açıkladı. Nihai talep endeksi, üreticilerin son kullanıma yönelik mal ve hizmet satışlarında elde ettikleri fiyatları ölçüyor. Bu kapsam, hanelerin alışveriş sırasında ödediği tüketici fiyatlarından farklı bir aşamayı izliyor.[1], [2]
Mevsim etkilerinden arındırılmış endeks ağustosa göre yüzde 1,3 yükseldi. Ağustosta artış yüzde 0,5, temmuzda yüzde 0,2 olmuştu. Eylül, Mart 2022’deki yüzde 1,7’den beri en güçlü aylık yükselişi getirdi. Mevsim etkisi çıkarılmayan yıllık artış yüzde 6,3’e ulaştı. Yıllık oran da Aralık 2022’de görülen yüzde 6,4’ten sonraki en yüksek düzeye çıktı.[1]
Mal fiyatlarındaki artışın yaklaşık yarısı benzinden geldi
Mal fiyatları yüzde 2,6 arttı; bu, Aralık 2009’da başlayan serinin en güçlü aylık yükselişiydi. Enerji fiyatları yüzde 10,8 yükselerek mal fiyatlarındaki artışın yüzde 80’den fazlasını oluşturdu. Benzin tek başına yüzde 20,3 pahalandı ve toplam mal artışının yaklaşık yarısını açıkladı. Yakıttaki bu hareket, eylül verisindeki yükselişin büyük bir bölümünde yer aldı.[1]
Gıda fiyatları yüzde 1,2, gıda ve enerji dışındaki mallar yüzde 0,3 arttı. Gıda sepetinin içinde ise belirgin farklılıklar vardı: yumurta fiyatları yüzde 39,7 geriledi. Böylece genel mal endeksindeki artışa, bazı ürünlerde çok sert düşüşler eşlik etti. Gıda, enerji ve bunların dışındaki mallar, nihai talebe sunulan ürün sepetinin ayrı parçalarını oluşturuyor.[1]
Ticaret marjları ve taşımacılık hizmetleri pahalandı
Hizmet fiyatları yüzde 0,8 yükseldi. Büyük ölçüde toptancı ve perakendecilerin elde ettiği marjları ölçen ticaret hizmetleri yüzde 1,4 arttı; hizmetlerdeki yükselişin yaklaşık yarısı bu gruptan geldi. Taşımacılık ve depolama hizmetleri yüzde 3,4 pahalandı. Ticaret, taşımacılık ve depolama dışındaki hizmetlerin fiyatları da yüzde 0,3 arttı. Eylüldeki yükseliş böylece bu grubun ötesine uzandı.[1]
Makine ve taşıt toptancılığındaki marjlar yüzde 3,9 artarken akaryakıt perakendeciliğindeki marjlar yüzde 30,3 düştü. Marjlar, ürünün satış fiyatından ayrı olarak satıcının ticaret hizmetini ölçüyor. Gıda, enerji ve ticaret hizmetleri dışındaki nihai talep fiyatları eylülde yüzde 0,5 yükseldi; ağustostaki artış yüzde 0,3’tü. Daha dar kapsamlı bu endeks, son on iki ayda yüzde 5 arttı.[1]
