Eigen RadarJeopolitik
Analiz

Hürmüz'de anlaşma bitti, bir gemi vuruldu

Geçici mutabakat anlaşmasız sona ererken Trump İran'dan teslim istedi, Tahran saldırgan bir askerî duruş tehdidinde bulundu. Kaynağı bilinmeyen bir mermiyle vurulan gemi, boğazdaki geçiş tehlikesini somutlaştırdı.

Jeopolitik··Öğle
Kurak kayalık burunların çevrelediği mavi boğazda ilerleyen işaretsiz beyaz geminin kıç makine bölümünden hafif duman yükseliyor.

Mutabakat bitti, teslim talebi ve Umman tehdidi

Haziranda imzalanan 60 günlük mutabakat muhtırası yerini yeni bir anlaşmaya bırakmadan sona ererken Başkan Donald Trump, Fox News'e İran'ın "teslim bayrağını çekmesini" istediğini söyledi ve Hürmüz Boğazı'nda ABD'nin yolunu kesmesi hâlinde Umman'ı bombalamakla tehdit etti. Al Jazeera'nın aktardığına göre İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Esmaeil Baghaei, Tahran ile Umman'ın egemenlik haklarını aynı anda korumayı amaçlayan yeni bir gemi geçiş rotası üzerinde anlaştığını; muhtırayı önce Washington'ın çiğnediğini ve İran'ın müzakerelere dönme kararı almadığını söyledi. Trump, acelesi olmadığını ve bir takvimi bulunmadığını belirtti. Al Jazeera bu sözleri tarafların kendi beyanları olarak sunuyor; bağımsız doğrulama yok.[1]

Tahran 'saldırgan' duruş tehdidi ve Brent

USA TODAY'in Reuters'a dayandırdığı habere göre kıdemli bir İranlı yetkili, savaşı kalıcı biçimde bitirme görüşmeleri tıkandığı için Tahran'ın "tümüyle saldırgan" bir askerî duruşa geçeceğini; diplomasi başarısız olursa ABD'nin deniz ablukasını kırmak için "zamanında ve isabetli" bir askerî saldırı düzenleneceğini söyledi. Yetkili, anlaşmanın bütün maddelerinin birkaç hafta içinde uygulanmasının yeni görüşmeler için ön koşul olduğunu ve bu sürenin arabulucular aracılığıyla Washington'a iletileceğini de belirtti; USA TODAY bunu tek tarafın beyanı olarak not ediyor. Aynı gün Trump, haziranda imzalanan geçici anlaşmayı uzatmayı istemediğini söyledi. Savaş öncesinde küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gazın beşte biri boğazdan geçiyordu; Brent ham petrol vadeli işlemleri savaş sırasında varil başına 126 dolar zirvesini gördü, pazartesi 89 dolar dolayına çıktı.[3]

Boğazdan çıkan gemi vuruldu

MarineLink'in aktardığına göre UK Maritime Trade Operations, Hürmüz Boğazı'ndan dışarı seyreden bir geminin kaynağı bilinmeyen bir mermiyle vurulduğuna dair bildirim aldı. Makine dairesi hasar gördü, mürettebattan biri yaralandı; kalan mürettebata Umman Sahil Güvenliği yardım etti. Geminin adı, tipi ve bayrağı açıklanmadı; saldırıyı hiçbir taraf üstlenmedi ve sorumluluk kimseye atfedilmedi. Yetkililer soruşturma yürütüyor; çevresel etki bildirilmedi. MarineLink, boğazdan günlük geçiş sayısının savaş öncesindeki 130'un üzerinden tek haneli rakamlara indiğini yazdı.[2]

Kaynakça

  1. Haber kaynağıAl JazeeraTrump İran'dan teslim istedi, Umman'ı bombalamakla tehdit etti↩
  2. Haber kaynağıMarineLinkHürmüz'den çıkan gemi vuruldu, makine dairesi hasar gördü↩
  3. Haber kaynağıUSA TODAYİran, anlaşma süresi dolarken Hürmüz'de 'tümüyle saldırgan' bir dönüş tehdidinde bulundu↩