Suriye'nin bildirilmemiş reaktöründen kalan uranyum IAEA denetimine alındı
IAEA Başkanı Rafael Grossi, Esad döneminde Deir ez-Zor'da kurulan reaktörün silah yapımında kullanılabilecek bölünebilir madde üretmeye elverişli olduğunu söyledi. Ajans müfettişleri ağustosta gizlenmiş malzemeye ulaştı; AP'nin gördüğü rapora göre yeni bildirilen sahada yaklaşık 73 ton doğal uranyum metali doğrulandı. Grossi, malzemenin artık IAEA denetiminde olduğunu belirtti.
Jeopolitik··Sabah
Reaktörün düzeni silah malzemesi üretimine elverişliydi
Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı Başkanı Rafael Grossi, Deir ez-Zor'daki reaktörün düzeni ile teknik özelliklerinin doğrudan nükleer silahlarda kullanılabilecek bölünebilir madde üretiminde çok verimli olduğunu açıkladı. Hem Al Jazeera hem Associated Press, Grossi'nin 7 Eylül'de Viyana'daki IAEA Yönetim Kurulu toplantısında verdiği bu değerlendirmeyi aktardı. Grossi, eski Suriye yönetiminin niyeti konusunda hüküm verilemeyeceğini de belirtti.[1], [2]
Müfettişler duvarların ardındaki malzemeye ulaştı
Ajans müfettişleri ağustos 2026'da sahaya girdi; duvarları yıkarak ve dar geçitlerden ilerleyerek gizlenmiş malzemeye ulaştı. Kazıda ortaya çıkan soğutma altyapısı, IAEA'nın bir nükleer reaktörle uyumlu bulduğu fiziksel kanıtlar arasındaydı. Reaktör Kuzey Kore tarafından kurulmuş, 2007'de İsrail hava saldırısında yıkılmış ve ardından saha düzeltilmişti. Esad'ın devrilmesinden sonra yönetime gelen makamlar, daha önce bildirilmemiş sahayı temmuzda ajansa açıkladı.[1], [2]
Yaklaşık 73 ton doğal uranyum güvence altında
Associated Press'in gördüğü gizli IAEA raporu, yeni bildirilen sahada kaplanmış yakıt çubukları içinde yaklaşık 73 ton doğal uranyum metali doğrulandığını belirtiyor. Grossi, malzemenin artık ajansın denetim düzeni altında olduğunu ve sahaya kameralar yerleştirildiğini söyledi. Bir nükleer yayılma uzmanının AP'ye verdiği bilgiye göre doğal uranyum metali doğrudan silahta kullanılamaz; ancak işlenerek plütonyum üretiminde kullanılabilir. Bu miktar yalnızca AP'nin gördüğü rapora dayanıyor.[2]
