Eigen RadarJeopolitik
Analiz

Trump reddedince Britanya Chagos devrini yeniden inceliyor

Savunma Bakanı Wes Streeting, çarşamba günü Britanya'nın Chagos Adaları'nı Mauritius'a bırakan metni yeniden incelediğini söyledi; gerekçe, ABD'nin mevcut metni desteklememesi. BBC ile The Guardian bu incelemeyi Donald Trump'ın taslağı berbat bulmasına bağlıyor. Mauritius'’a ödeme bu aşamada yapılmıyor. Yetkililer The Guardian'a, Trump'ın kabul edeceği bir metne yakın yol görmediklerini söyledi.

Jeopolitik··Sabah
Mercan pistli tropik bir atol, Union Jack ve tente altında kâğıt inceleyen iki yetkili.

Streeting metnin yeniden incelendiğini söyledi

Britanya savunma bakanı Wes Streeting, 23 Eylül çarşamba günü hükümetin Chagos Adaları'nı Mauritius'a bırakan anlaşmayı yeniden incelediğini söyledi. BBC gerekçeyi onun ağzından aktardı: ABD metni desteklemiyor, bu yüzden Londra yeniden bakmak zorunda. Streeting BBC Breakfast'e, Başkan Donald Trump'ın salı günü söylediklerinin yeni olmadığını, fakat mevcut taslakta Amerikan tutumunun değişmeyeceğine dair tam bir açıklık verdiğini ve Britanya metni desteklemeden önce Trump yönetimiyle daha fazla çalışma gerektiğini söyledi. The Guardian'ın çarşamba anlatımı aynı tetikleyicide birleşiyor. Trump, BM Genel Kurulu'nda Başbakan Andy Burnham ile görüşürken düzenlemeyi berbat bir anlaşma olarak nitelendirince, yetkililer gazeteye devrin Trump itiraz ettiği sürece askıda kalacağını söyledi.[1], [2]

Askıdaki metin hâlâ ne diyor

BBC, incelenen metni şöyle kuruyor. 2025 anlaşması egemenliği Mauritius'a devredecek ve takımadaların en büyük adası Diego Garcia'daki ortak Britanya-ABD üssünü 99 yıllığına geri kiralayacaktı. BBC yıllık ortalama ödemeyi 101 milyon sterlin, yaklaşık 136 milyon dolar, Britanya hükümetinin koyduğu net gideri 3,4 milyar sterlin olarak yazdı. Anlaşma, Trump desteğini çekince nisan ayında belirsiz süreyle durduruldu; Mayıs 2025'te imzalanan metin parlamentodan geçmedi. Streeting, inceleme sürerken bu aşamada Mauritius'a para verilmeyeceğini söyledi. Mauritius, adaların 1965'te bağımsızlığın bedeli olarak hukuka aykırı biçimde elinden alındığını savunuyor. Uluslararası Adalet Divanı 2019'da bağlayıcı olmayan bir danışma görüşünde ayrımı hukuka aykırı buldu; Britanya 2022'de görüşmelere başladı.[1]

Yetkililer hızlı bir yeniden yazım görmüyor

The Guardian, Londra'nın gerçekten neyin kımıldayabileceğini düşündüğünü ekliyor. Yetkililer, anlaşmanın Trump'ın kabul edeceği bir biçime hemen çevrilebileceğine dair işaret olmadığını söyledi. Bir yetkili koşulu açık kurdu: başkan fikrini değiştirene kadar ilerleme olmayacak. Trump, Burnham ile ilk yüz yüze görüşmesinin ardından gazetecilere anlaşmayı desteklemediğini ve berbat bulduğunu söyledi; Mauritius'un bir anda mülkiyet iddia ettiğini öne sürdü. BBC ile The Guardian böylece aynı çarşamba kararını anlatıyor: yerleşmiş bir Amerikan reddinin zorladığı inceleme. Kalanı paylaşıyorlar. BBC parayı, kirayı ve adaların hukuk geçmişini taşıyor. The Guardian, uyarlamanın görünmediğine dair iç yargıyı taşıyor. Streeting'in açık sözü ile bu kapalı değerlendirme yan yana duruyor: metin üzerinde çalışılıyor ve çalışanlar Beyaz Saray'ın alacağı bir sürüm görmüyor.[1], [2]

Kaynakça

  1. Haber kaynağıBBCChagos devri, Trump taslağı reddedince yeniden incelenir oldu↩1↩2↩3
  2. Haber kaynağıThe GuardianBritanyalı yetkililer Chagos anlaşmasının Trump'a uydurulabileceğine dair işaret görmüyor↩1↩2