Burnham, 2030’da yüzde 3 savunma harcaması için bütçede yol haritası açıklayacak
Britanya Başbakanı Andy Burnham, çarşamba günkü bütçede savunma harcamalarının 2030’da milli gelirin yüzde 3’üne, 2035’te yüzde 3,5’ine nasıl ulaşacağının açıklanacağını söyledi. Maliye Bakanı John Healey daha önce bu takvimi gelecek yılki harcama değerlendirmesine bırakmıştı. Açıklama, askerî çevreler ile muhalefet temsilcilerinin kaynak artışının hızına yönelik baskısının ardından geldi.
Jeopolitik··Gece
Çarşamba günkü bütçe NATO hedeflerinin yolunu açıklayacak
Britanya Başbakanı Andy Burnham, Maliye Bakanı John Healey’nin çarşamba günü açıklayacağı bütçede savunma harcamalarını 2030’da milli gelirin yüzde 3’üne çıkarma yolunu ortaya koyacağını söyledi. ITV televizyonunun Good Morning Britain programına konuşan Burnham, planın Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO) kapsamında 2035’te yüzde 3,5’e ulaşma taahhüdünü de kapsayacağını doğruladı. Başbakan, ulusal güvenliğin hükümetin önceliklerinin başında geldiğini ve Britanya’nın ittifaka verdiği sözleri yerine getireceğini belirtti.[1], [2]
Healey daha önce takvimin bütçede değil, gelecek yılki harcama değerlendirmesinde açıklanacağını söylemişti. Bu yıl askerî harcamaların artış hızı ve kapsamı konusunda yaşanan anlaşmazlığın ardından savunma bakanlığından ayrılmıştı. Muhalefet temsilcileri ile askerî çevreler de hükümetten on yılın sonundaki hedefe nasıl ulaşılacağını açıklamasını istiyordu.[1]
Mevcut yatırım planında açıklanacak kaynak bulunuyor
30 Haziran’da yayımlanan Savunma Yatırım Planı, 2029–30’a kadar dört yılda Savunma Bakanlığı için 298 milyar sterlin harcama öngörüyordu. Britanya parlamentosuna araştırma desteği sunan Avam Kamarası Kütüphanesi’nin bilgi notu, NATO tanımına giren savunma harcamalarını 2027–28’de milli gelirin yüzde 2,7’si düzeyinde gösteriyordu. Sonraki iki yılda da aynı düzey öngörülüyor, yüzde 3,5 hedefine ulaşılacak tarih verilmiyordu. Planın 15 milyar sterlinlik ek kaynağının 10,3 milyar sterlini belirlenmişti. Hükümet, kalan 4,7 milyar sterlinin bütçede açıklanacağını bildirmişti.[2]
Britanya’nın ekonomik ve mali öngörülerini hazırlayan Bütçe Sorumluluğu Ofisi, yüzde 3’e ulaşmak için 2029–30’da 17,3 milyar sterlin ek harcama gerektiğini hesaplıyor. Ofisin yeni ekonomik ve mali öngörüleri de bütçeyle birlikte yayımlanacak.[2]
Burnham genel yardım kesintileri yerine iş desteğini savunuyor
Burnham, ulusal güvenliğin sosyal güvenlik pahasına sağlanmaması gerektiğini de söyledi. Ordunun finansmanına ve sosyal yardım harcamalarının azaltılmasına bağlı olduğunu belirtirken genel kesintilere karşı çıktı. Gençlerin işe girmeden önce desteklenmesini, ardından işlerini ya da eğitim yerlerini korumaları için yardımın sürmesini savundu. Önceki başbakan Keir Starmer döneminde planlanan kesintiler, iktidar partisinin milletvekilleri arasında tepki doğurmuştu. Burnham, kendi yaklaşımını uzun dönemde sürdürülebilir kılmak istediğini söyledi.[1]
Britanya’da ekonomi araştırmaları yapan Mali Araştırmalar Enstitüsü’nün Direktörü Helen Miller, eylülde savunma harcamalarını gelecek yıl milli gelirin yüzde 3’üne çıkarmanın diğer kamu hizmetleri için planlanan artışların tamamını tüketeceği uyarısında bulunmuştu.[2]
