Eigen RadarJeopolitik
Analiz

Güney Sudan ilk genel seçimini şubata bıraktı

Güney Sudan, bağımsızlıktan sonraki ilk başkanlık ve meclis seçimlerini 22 Aralık yerine 11 Şubat 2027’de yapmayı planlıyor. Seçim kurulu ertelemenin gerekçesini açıklamadı. Yeni takvimle seçmen kaydı başlarken, devletçe tanınan kimliği bulunmayan milyonlarca kişinin kayda alınması gerekiyor. Hazırlıklar, Başkan Salva Kiir’in geçiş dönemi birlik hükümetini dağıtıp geçici yönetim atamasının ardından sürüyor.

Jeopolitik··Akşam
Güney Sudan’da kırsal bir seçmen kayıt merkezinde, çadır altındaki masada oturan görevlinin omzu üzerinden görülen yaşlı bir adam ve onu tanıtan topluluk lideri; arkada sıra bekleyen insanlar.

İlk seçim şubata kaldı

Güney Sudan’da seçimleri düzenleyen Ulusal Seçim Kurulu, ülkenin ilk başkanlık ve meclis seçimlerini 11 Şubat 2027’ye aldı. Daha önce oy verme günü olarak 22 Aralık belirlenmişti. Cumartesi açıklanan değişiklik, ilk kez 2022 için planlanan ve o tarihten beri birkaç kez ertelenen seçimlere yeni bir gecikme ekledi. Kurul, takvimi neden değiştirdiğine ilişkin bir gerekçe açıklamadı.[1], [2]

Ülke, 2011’de Sudan’dan ayrılıp bağımsızlığını kazanmasından bu yana genel seçim yapamadı. Şimdiki hazırlıklar, Başkan Salva Kiir’in eylülde geçiş döneminin ulusal birlik hükümetini dağıtıp yerine geçici yönetim atamasının ardından yürütülüyor. Bu adımla, daha önce geçiş sürecinin koşulları arasında yer alan kalıcı anayasa ve nüfus sayımı tamamlanmadan seçime ilerlenmesinin önü açıldı. Böylece anayasa hazırlığı ile seçime gidiş arasındaki önceki sıra değişti.[1]

Kimliği olmayan seçmenler için toplum önderleri devrede

Seçmen kaydı 14–28 Kasım arasında yapılacak. Kurul başkanı Gabriel Bol Deng, ülke genelinde 3.161 kayıt merkezi kurulduğunu ve 22.000’den fazla görevli alındığını söyledi. Dünya Bankası’na göre yaklaşık 15 milyonluk nüfusun yüzde 90’ında devletçe tanınan kimlik bulunmuyor. Deng’in açıkladığı yöntemde özellikle kırsal kesimde kimliği olmayan kişileri toplum önderleri tanıyacak. Bu kişiler, oy kullanmalarını sağlayacak bir kimlik formu alacak. Kayıt hazırlığı böylece merkez açılmasının yanında kimliği olmayan seçmenlerin belirlenmesini de kapsıyor.[1]

Yeni programa göre seçim kampanyası 27 Aralık’ta başlayacak ve 9 Şubat’ta sona erecek. Ardından, şubattaki oy verme gününden önce bir günlük kampanya yasağı uygulanacak. Başta seçmenlerin belirlenmesi olmak üzere kayıt çalışması, adayların kampanya dönemi ve propaganda yasağı, kurulun başkanlık ve meclis seçimleri için açıkladığı yeni takvimin aşamalarını oluşturuyor.[1]

Yetki paylaşımı ve çatışmalar geçiş sürecini zorluyor

Birleşmiş Milletler’in Güney Sudan İnsan Hakları Komisyonu Başkanı Yasmin Sooka, ekimde birlik hükümetinin dağıtılmasının yetki paylaşımını zayıflattığı uyarısında bulundu. Seçimler yapılsa da yapılmasa da kapsayıcı bir siyasal uzlaşmaya, sivillerin korunmasına ve şiddeti önleyecek kurumlara gereksinim olduğunu vurguladı. Hükümet güçleri ile tutuklu eski başkan yardımcısı Riek Machar’ın destekçileri arasında son aylarda çatışmalar arttı. Marttan beri ev hapsindeki Machar suçlamaları reddediyor. Ülkede 2013’te başlayan iç savaş 2018’de barış anlaşmasıyla sona ermişti; şiddet ise sürüyor.[1]

Kaynakça

  1. Haber kaynağıAl JazeeraGüney Sudan ilk genel seçimini 11 Şubat'a erteledi↩1↩2↩3↩4↩5
  2. Haber kaynağıRadio TamazujGüney Sudan seçim takvimini şubat oylaması için değiştirdi↩