Eigen RadarJeopolitik
Analiz

Cenevre’de otonom silahlar için bağlayıcı anlaşma tartışılıyor

Cenevre’deki konferans, insan müdahalesi olmadan öldürme yeteneği taşıyan otonom silahlar için bağlayıcı kuralların müzakeresine başlanmasını görüşüyor. Sözleşmeye taraf 128 ülkenin çoğu bu hedefi desteklerken büyük askerî güçler karşı çıkıyor. ABD bağlayıcı olmayan ilkeler öneriyor. Konferans başkanı ise hukuken bağlayıcı bir protokol üzerinde çalışılması için iki yıllık müzakere yetkisi verilmesini istiyor.

Jeopolitik··Akşam
Cenevre’deki BM konferansında bağlayıcı kuralları tartışılan otonom silahları temsilen, açık bir beton test alanında insan operatör olmadan duran paletli insansız kara robotu ve otonom sabit kanatlı insansız hava aracı.

128 taraf ülke müzakere kararını görüşüyor

Birleşmiş Milletler’in Cenevre’de başlayan konferansı, öldürücü otonom silahlar için bağlayıcı kuralların müzakeresine başlanmasını ele alıyor. Bu sistemler insan müdahalesi olmadan öldürme yeteneği taşıyor. Toplantı, belirli silah türlerini sınırlayan uluslararası anlaşma olan Belirli Konvansiyonel Silahlar Sözleşmesi kapsamında düzenleniyor.[1], [2]

Sözleşmeye taraf 128 ülkenin çoğu bağlayıcı yasak ve düzenlemelerden yana. ABD, Rusya ve İsrail gibi büyük askerî güçler ise mevcut insancıl hukukun yeterli olduğunu savunarak bu yaklaşıma karşı çıkıyor. Rusya daha önce bağlayıcı anlaşmaya direnmişti; bu toplantı için tutumunu kamuya açık biçimde ayrıntılandırmış değil.[1]

İki ve beş yıllık yetki önerileri

Konferans başkanı, hukuken bağlayıcı bir protokolün müzakeresi için iki yıllık yetki öneriyor. ABD ise bağlayıcı olmayan bir metin için beş yıllık görüşme sürecini destekliyor. İnsan hakları örgütü Human Rights Watch’tan Verity Coyle’a göre İngiltere, Almanya ve Fransa, hukuki niteliği açık bırakılan bir metnin görüşülmesini istiyor.[1]

Reuters’a konuşan iki diplomat, zorlu görüşmelere rağmen hafta bitmeden uzlaşmanın mümkün olduğunu belirtti. Seçenekler arasında bağlayıcı anlaşma, gönüllü ilkeler ve bu iki türden unsurları birleştiren bir düzenleme bulunuyor. Görüşülen karar, müzakerelerin hangi yetkiyle yürütüleceğini belirleyecek.[1]

Kızılhaç özel risklere karşı düzenleme istiyor

Yapay zekâdaki ilerleme, insan müdahalesi olmadan çalışabilen insansız araçlar, robotlar, tanklar ve denizaltılar üzerindeki çalışmaları hızlandırdı. Yarı otonom ve yapay zekâ destekli silahlar Ukrayna, Sudan ve Orta Doğu’da kullanıldı. Düzenleme isteyen kuruluşlar, tamamen otonom sistemlerin öngörülemeyen davranışlar gösterip ölümcül hatalara yol açabileceği uyarısında bulunuyor. İnsani yardım kuruluşu Uluslararası Kızılhaç Komitesi, mevcut hukukun bu özel riskleri yeterince ele almadığı görüşünde. Kuruluşun yöneticileri, BM yöneticileri ve Papa düzenlemeyi destekliyor.[1]

Kaynakça

  1. Haber kaynağıReuters / The Business StandardCenevre’de otonom silahlar için bağlayıcı kural görüşmeleri gündemde↩1↩2↩3↩4↩5
  2. Haber kaynağıAFP / eNCABM konferansında otonom silahlar için bağlayıcı kurallar görüşülecek↩