Eigen RadarBilim
Analiz

Samanyolu'nun çekirdeğindeki yıldızlar, eşlerini Sagittarius A* gelgitine kaptırdı

Samanyolu'nun merkezindeki kara deliğe en yakın yörüngelerdeki yıldızların neden yalnız dolandığı açık bir soruydu. Devinim taramaları ve benzetimler, yanıtı Hills mekanizmasına bağlıyor: Sagittarius A* çevresinde miliparsek ölçeğine giren bir çift yıldız kopuyor, eşlerden biri dışarı savruluyor, diğeri daireden hayli uzaklaşmış dar bir yola hapsoluyor. Geriye kalanlar, galaksi merkezinde haritalanan hızlı S kümesi yıldızları.

Bilim··Akşam
Kara yıldız alanında iki beyaz-altın yıldız ayrılır; biri karanlık bir mercek merkezinin çevresindeki kıvrılmış ışığın yanında, diğeri sol tarafa uzaklaşır.

En iç yörüngelerde eşi olmayan yıldızlar

Samanyolu'nun merkezinde, S kümesi denen hızlı yıldızlardan oluşan sıkı bir topluluğun çevrelediği süper kütleli kara delik Sagittarius A* bulunuyor. Bu yörüngelerin sayımı, galaksinin geri kalanında görülmeyen bir durumu ortaya koyuyor: oradaki yıldızların yıldız eşi yok. Astrofizik benzetimleri ile aynı bölgenin devinim taramaları, bu eksikliği kara deliğin gelgit kuvvetine, yani çok büyük bir kütleye yaklaşan cismin iki ucuna binen çekim farkına bağlıyor. Kuvvet, merkeze miliparsek, yani parsekin binde biri ölçeğinde sokulan her çifti etkiliyor.[1]

Kara deliğin gelgiti çifti koparıyor

Sürecin bir adı var: Hills mekanizması. Bağlı bir yıldız çifti kütleli bir kara deliğe fazla sokulduğunda ne olduğunu anlatıyor. Gelgit, yakındaki yıldızı uzaktakinden daha güçlü çekiyor ve ikili ayrılıyor. Eşlerden biri yüksek hızla dışarı fırlıyor; kalan yıldız ise içeri, daireden hayli uzaklaşmış, yani çok basık dar bir yola düşüyor. Sagittarius A* çevresinde bu, merkeze ulaşan çiftlerin başına arada bir gelen bir kaza olmaktan çıkıp düzenli bir sona dönüşüyor.[1]

Basık yörüngeler, yakalanan yıldızları ele veriyor

Kanıt, S kümesindeki yüksek hızlı yıldızların yörünge basıklığının, yani yolun daireden ne kadar uzaklaştığının izlenmesinden geliyor. Bütün gelip parçalanan bir çift, geride kalan yıldızda belirgin bir iz bırakıyor: hem çok basık hem de merkeze çok yakın, yanında eşi bulunmayan bir yörünge. Taramaların ve benzetimlerin yeniden ürettiği yörüngeler bunlar; Sagittarius A* yakınında gözlenen yalnız yıldız nüfusu da tam olarak böyle yıldızlardan oluşuyor.[1]

Kaynakça

  1. Haber kaynağıPhys.orgGalaksi merkezindeki yıldız sayımı, eşsiz S yıldızlarını süper kütleli kara delik gelgitine bağlıyor↩1↩2↩3