gelgit parçalanma olayı (TDE) örneği jet açılışında tek bir yığılma eşiğini tutuyor
Scienmag, Adelle Goodwin ile Andrew Mummery'nin dev kara deliklerde yıldız parçalanmasıyla diskin çıkış akıntılarını nasıl beslediğini karşılaştırdığını ve yıldız kütlesinden süper kütleye aynı kritik yığılma oranını bildirdiğini yazdı. 17 Eylül tarihli Nature Astronomy makalesinin başlığı A universal critical accretion rate for black hole jet formation.
Bilim··Sabah
Tek eşik, iki kütle ölçeği
Scienmag 21 Eylül notunda, Curtin Uluslararası Radyo Astronomi Araştırmaları Merkezi'nden (ICRAR) Adelle Goodwin ile Institute for Advanced Study'den Andrew Mummery'nin dev kara deliklerde yıldız parçalanmasıyla diskin çıkış akıntılarını nasıl beslediğini izlediğini yazdı. Yıldız kütleli sistemler haftalar içinde durum değiştirir; sıradan bir etkin galaksi çekirdeği (AGN) binlerce yıl alır. Yıldız parçalanmaları ise yıl ölçeğinde gelişir. Yazarlar bu kütlelerde tek kritik yığılma oranında çıkış akıntıları bildiriyor ve süreci ölçekten bağımsız sayıyor.[1]
Makalenin adı
17 Eylül tarihli Nature Astronomy yazısının başlığı A universal critical accretion rate for black hole jet formation, DOI 10.1038/s41550-026-02951-1. Scienmag bu DOI'ye işaret etti. Makalenin kendisi, haberin dayandığı çalışmadır. Tarihi 17 Eylül, bu baskının haber penceresinden eski; taze haber kartı sayılmıyor.[1]
Ölçekten bağımsızlık ne anlama geliyor
Bulgunun iddiası, kara deliğin kütlesi ne olursa olsun çıkışın aynı kritik yığılma oranında başladığı. Yıldız kütleli bir sistem hafta ölçeğinde durum değiştiriyor, süper kütleli bir çekirdek bin yıl ölçeğinde; yıldız parçalanmaları ise yıl ölçeğinde ilerliyor. Üç ayrı zaman ölçeği aynı eşiği gösteriyorsa eşik kütleye değil, diskin fiziğine bağlı demektir. Yazarlar süreci bu nedenle ölçekten bağımsız sayıyor.[1]
