Tarihsel iklim belgeleri, kuşakların normal algısının değiştiğine işaret ediyor
Bir kuraklığın ne kadar olağandışı sayıldığı, onu yaşayan kuşağın hatırladığı hava koşullarına bağlı olabilir. Kuzey Çin’in tarihsel belgeleriyle ağaç halkalarını karşılaştıran hakemli çalışma, yakın on yıllar temel alındığında iki dizinin daha iyi örtüştüğünü buldu. 1470–1900 dönemini kapsayan sonuçlar, değişen iklim hafızası açıklamasını destekliyor. Tarihsel belgelerdeki eksiklikler ve doğal göstergelerin belirsizlikleri de değerlendirmeyi etkiliyor.
Bilim··Akşam
Arşivlerle ağaç halkaları, aşırı yılları farklı tanımlıyor
Kuzey Çin’deki tarihsel belgeler, 1470–1900 arasında yağışlı ve kurak koşulların nasıl değerlendirildiğini kaydediyor. Hakemli çalışma, bu değerlendirmeleri ağaç halkalarından yeniden kurulan iklim göstergeleriyle karşılaştırdı ve düzenli uyumsuzluklar buldu. Bir yılın uzun dönem ortalamasından fiziksel olarak ne kadar saptığı, insanların belgelerindeki tanımıyla her zaman örtüşmedi. Araştırma, olağandışı bir yılı değerlendirmek için kullanılan karşılaştırma ölçütünün, kuşakların yaşam deneyimiyle değişip değişmediğini inceliyor. Böylece geçmiş hava koşullarıyla bu koşulların toplum tarafından algılanması arasındaki ayrımı ele alıyor.[1]
Yakın on yıllar temel alınınca belgeler yakınlaşıyor
Doğal göstergeler, yirmi ile kırk yıllık hareketli geçmiş dönemlere göre yeniden değerlendirildiğinde belgelerle uyum genellikle arttı. İncelenen zaman dilimlerinde en iyi örtüşmeyi veren pencere ortalama yaklaşık otuz üç yıldı. Kişisel deneyimi değerlendirmeye temel alan bir benzetim de benzer bir örüntü üretti. Bulgular, kuşaklar arasında değişen iklim hafızası açıklamasıyla uyumlu. Ancak modelin bu örüntüyü oluşturabilmesi, tarihsel farkların tek nedeninin aynı mekanizma olduğunu göstermiyor. Yakın geçmişin ağırlığı, araştırmanın sınadığı olası açıklamalardan biri olarak kalıyor.[1]
Belgelerin korunması da iklim hafızasını etkiliyor
Karşılaştırma otuz iki ağaç halkası alanını kapsadı; bunların on dokuzu için ölçülmüş yağış verileriyle değerlendirme de vardı. İdari uygulamalar, hangi belgelerin günümüze ulaştığı ve anlatıların nasıl sınıflandırıldığı tarihsel belgeleri etkileyebiliyor. Ağaç halkalarına dayalı yeniden kurmalar da belirsizlik taşıyor. Araştırmacılar, uzun süreli bilimsel verilerin kişisel deneyimin ötesinde bir karşılaştırma zemini sağlayabileceğini tartışıyor. Çalışmanın belirli bir bölgeye ve belirli arşivlere yoğunlaşması, bulguların bütün toplumlara doğrudan aktarılmasını sınırlıyor.[1]
İlgili köşe yazıları
Bu gündem hakkında daha fazla bilgi için ilgili köşe yazılarını okuyabilirsiniz.
