Eigen RadarBilim
Analiz

Bogong güveleri Dünya’nın manyetik alanındaki eğimden yön buluyor

Avustralya’da gece göçüne çıkan Bogong güveleri, Dünya’nın manyetik alanındaki eğimi kullanarak mevsime uygun yönde uçabiliyor. Hakemli deneyde araştırmacılar eğimi tersine çevirince güveler de yön değiştirdi. Manyetik pusulanın çalışması kısa dalga boylu ışığa bağlıydı. Güveler, Avustralya’nın güneydoğusundaki uzun gece uçuşlarında yıldızların yanında bu işaretten de yararlanabiliyor.

Bilim··Gece
Mavi-mor ışık altındaki şeffaf silindirik uçuş düzeneğinde yön bulan bir Avustralya Bogong güvesi ve onu çevreleyen simetrik manyetik bobin çerçevesi.

Serin mağaralara giden yol

Bogong güveleri, Avustralya’nın güneydoğusunu geceleri aşarak Avustralya Alpleri’ndeki serin mağaralara varıyor. Güvelerin ilkbahar yolculuğu ülkenin güneydoğusundaki üreme alanlarında başlıyor. Bu dağ sığınaklarında yaz boyunca hareketsiz kalıyor, sonbaharda üreme alanlarına geri dönüyorlar.[1]

Güveler, gökteki dizilişleri seçilebildiğinde yıldızlardan yön bulabiliyor. Hakemli bir çalışma, böceklerin Dünya’nın manyetik alan çizgilerinin yere göre eğiminden de yön çıkarabildiğini gösterdi. Böylece güveler gece boyunca yönlerini koruyabilmek için başka bir işaretten daha yararlanabiliyor.[1], [2]

Eğim değişince güveler ters yöne uçtu

Deneylerde yıldızlardan yön bilgisi alamayan ilkbahar güveleri daha çok güneybatıya, sonbahar güveleri ise kuzey-kuzeydoğuya yöneldi. Bu yönler, güvelerin iki mevsimde doğada izlediği yollarla uyumluydu. Manyetik alan da ortadan kalktığında iki gruptaki güveler ortak bir yöne uçmadı. Manyetik alanın eğimi tersine döndüğünde her iki gruptaki güveler de ters yöne uçtu.[1]

Manyetik pusula ışığa bağlı

Mor ve mavi ışığı da içeren kısa dalga boyları ortamdan çıkarıldığında güveler manyetik pusulayla yön bulamadı. Güveler gerçek yıldız dizilişini gördüklerinde yıldızlara bakarak yönlerini seçebildiler. Deney, manyetik yön duyusunun ışığa bağlı olduğunu ortaya koydu. Bu duyuda hangi molekülün görev aldığı ise henüz bilinmiyor.[1]

Kaynakça

  1. Haber kaynağıNatureBogong güveleri gece göçünde manyetik alanın eğimini izliyor↩1↩2↩3↩4
  2. Haber kaynağıBioengineer.orgBogong güveleri gece uçuşunda manyetik alanın eğiminden yararlanıyor↩