Eigen RadarBilim
Analiz

Meyve sinekleri sert sarsıntıda kanatlarının açısını değiştiriyor

Meyve sinekleri şiddetli bir sarsıntıyla dengelerini yitirince kanatlarını geri çekerken açılarını da değiştiriyor. Sineklerin serbest uçuşunu inceleyen araştırmacılar, göğüs bölümündeki küçük bir kasın bu düzeltmeye yardım ettiğini buldu. Hafif sarsıntılarda ise sineğin dengesi daha yalın bir hareketle, kanatların ileriye doğru çırpıldığı mesafe değişince toparlanıyordu.

Bilim··Sabah
Arkadan aydınlatılmış beyaz bir ışık panelinin önünde serbest uçuştaki meyve sinekleri; ikisi sarsıntıdan sonra dengeyi bulmak için kanat açılarını eğiyor.

Sarsıntı büyüyünce kanat hareketi değişiyor

Amerika Birleşik Devletleri’ndeki Cornell Üniversitesi’nden bilim insanlarının da yer aldığı ekip, serbest uçan meyve sineklerinin denetimli sarsıntılardan sonra dengelerini nasıl topladığını inceledi. Sinekler hafif sarsıntılarda kanatlarını ileriye doğru daha kısa mesafede çırptı. Gövdeleri daha sert eğildiğindeyse geri çırpışta kanadın açısını da değiştirerek gövdelerini düzeltmek için ikinci bir hareket yaptılar.[1], [2]

Göğüsteki kas kanada yön veriyor

Kanat çırpışının gücü büyük uçuş kaslarından geliyor. Göğüs bölümündeki daha küçük bir kas ise yönü ayarlamak için kanadın açısının değişmesine yardım ediyor. Kanadın havaya hangi yönde döndüğü, çırpış boyunca açısına bağlı. Ekip, sert bir sarsıntıda gereken döndürme kuvvetini kanadın geri çırpıştaki bu ek dönüşüyle ilişkilendirdi.[1]

Kasın etkisi sert sarsıntıda belirginleşti

Araştırmacılar kasa bağlı bir sinir hücresinin çalışmasını kısa bir süre durdurunca, sinekler büyük sarsıntılardan sonra kanat açısını ayarlamakta daha çok zorlandı. Sinekler sarsıntıyla karşılaşmadığında, olağan uçuşları belirgin bir değişiklik olmadan sürdü. Deneyler, sineğin başının ve gövdesinin öne ya da arkaya eğildiği hareketlere odaklandı. Kasın yanal eğilmelerde ve başka yönlerdeki dönüşlerde nasıl çalıştığı ise açıkta kaldı. Ekip, hedef aldığı sinir hücresinin dışında da etkiler görülmüş olabileceğini belirtti.[1]

Kaynakça

  1. Haber kaynağıPLOS BiologyMeyve sineğinin kanat açısını değiştiren kas, sert sarsıntılarda uçuşu dengeliyor↩1↩2↩3
  2. Haber kaynağıCiencias.uyGöğüsteki bir kas meyve sineğinin şiddetli sarsıntıda dengesini toplamasına yardım ediyor↩