Süperakışkan en az enerjiyi orta genişlikteki kanalda kaybetti
İsviçre’deki fizikçiler, çok düşük sıcaklıktaki lityum gazının farklı genişliklerdeki kanallardan nasıl aktığını ölçtü. Gaz en az enerjiyi orta genişlikteki kanalda kaybetti. Kanal bu noktadan sonra genişledikçe akış direnci yeniden yükseldi. Akışın hangi fiziksel süreçlerle enerji kaybettiğini açıklayan model de kanalın genişliğine göre değişti. Araştırmacılar bunu gazın hareketini izleyerek belirledi.
Bilim··Öğle
Kanal genişledikçe direnç yeniden artıyor
İsviçre’deki Zürih Federal Teknoloji Enstitüsü’nden (ETH Zürih) fizikçiler, çok düşük sıcaklıktaki lityum gazının farklı genişlikteki kanallardan akışını ölçtü. Gaz süperakışkan hâlindeydi ve en az enerjiyi dar ve geniş kanalların arasındaki bir ayarda kaybetti. Kanal bu noktadan sonra genişletildiğinde akış direnci yeniden yükseldi.[1], [2]
Işıkla oluşturulan kanal iki hazneyi birleştirdi
Araştırmacılar lityum gazını ışıkla iki hazneye ayırdı ve aralarında yine ışıkla bir kanal oluşturdu. Küçük aynaları kullanarak kanalın genişliğini değiştirebildiler. Her denemenin başında haznelerden birinde daha fazla atom çifti vardı. Kanal açılınca iki haznedeki atom sayıları arasındaki fark salınmaya başladı ve salınım zamanla söndü. Ekip salınımlarda kalan enerjiyi izleyerek farklı genişliklerdeki kaybı hesapladı. En geniş kanaldaki ilk akım daha güçlüydü ama bu kanalda orta genişliktekine göre daha çok enerji kaybedildi.[1]
Geniş ve dar kanalları farklı modeller açıklıyor
Dar kanallardaki enerji kaybı, süperakışkanın fazında, yani atomların birlikte hareketini tanımlayan dalga düzeninde kısa sıçramalar öngören modelle uyuştu. En geniş kanallarda akış ince bir sıvı tabakası gibi davrandı. Buradaki kayıpları, ters yönlerde dönen girdapları hesaba katan model açıkladı. Ekibin yorumuna göre kaybın en düşük olduğu genişliklerde iki tür bozulma da daha seyrek gerçekleşiyor.[1]