Antarktika’nın derin buzunda eski tozların kimyası değişiyor
The Cryosphere'de yayımlanan hakemli bir çalışmaya göre Doğu Antarktika'daki Dome C buzunda hapsolan toz zamanla değişiyor. Bazı mineraller çözünüyor, ölçülen parçacıklar yeni minerallerin de oluştuğuna işaret ediyor. Bu bulgu, eski karın üzerine çöken tozla çok daha sonra buzun içinde ortaya çıkan mineralleri birbirinden ayırmaya yardımcı olabilir.
Bilim··Öğle
Bazı toz mineralleri derin buzda azalıyor
İsviçre’deki Bern Üniversitesi’nden bilim insanlarının da yer aldığı ekip, Doğu Antarktika’daki Dome C sondajından çıkarılan buz karotunun 18 örneğindeki tozu inceledi. Örnekler yüzeyin yaklaşık 282 ila 3.137 m altından alındı. The Cryosphere’de 19 Kasım’da yayımlanan hakemli çalışmaya göre bazı mineraller derindeki buzda daha küçük taneler hâlinde bulundu. Bu minerallerin tozun toplam kütlesindeki payı da derinlerde daha düşüktü.[1]
Kalan parçacıklar yeni minerallerin oluşumuna işaret ediyor
Ekip buz örneklerini erittikten sonra geriye kalan parçacıklardaki elementleri ölçtü. Bir parçacıktaki elementlerin birbirine oranına bakarak hangi minerallerin bulunabileceğini belirledi. Bazı taneler çözünürken, çözünmeye daha dayanıklı maddelerin kaldığına ilişkin işaretler vardı. Bazı parçacıkların bileşimi ise potasyum bakımından zengin alünit grubu minerallerinin sonradan oluştuğunu düşündürüyor. Ekibe göre bu mineraller iyot gibi az miktarda bulunan elementleri de tutabilir.[1]
Buz içindeki tepkimeler iklim kaydını değiştirebiliyor
Yazarlara göre buz yeniden kristalleşirken, yabancı maddeler kristallerin arasında kalan çok küçük asitli ceplerde toplanabiliyor. Derindeki buzun daha sıcak oluşu, yüz binlerce yıla yayılan tepkimeleri hızlandırabilir. Dome C karotunun sığ ve derin katmanları arasında görülen bir mineral farkı bu nedenle iki ayrı geçmişi yansıtabilir. Biri karın üstüne ilk çöken tozun bileşimi, öteki gömüldükten sonra buzda geçirdiği değişimler.[1]