Uydu haritaları Antarktika’nın buz sahanlıklarındaki çatlakları izliyor
Çin’deki Tongji Üniversitesi ile Avrupa’daki üniversitelerden araştırmacılar, Antarktika’daki dokuz buz sahanlığının yüzey hasarını gösteren 170 harita yayımladı. 1999’dan 2024’e uzanan uydu dizisinde sahanlıklar birbirinden farklı değişimler gösteriyor. Thwaites’in batısındaki buz dili büyük ölçüde parçalandı, doğu kesiminde ise yüzey hasarı arttı.
Bilim··Akşam
170 harita yüzen dokuz buz sahanlığını kapsıyor
Çin’deki Tongji Üniversitesi ve Birleşik Krallık’taki Bristol Üniversitesi’nden araştırmacılar, Landsat uydularının 1999 ile 2024 arasında çektiği görüntülerden dokuz Antarktika buz sahanlığı için 170 harita hazırladı. Hakemli çalışmanın yayımladığı haritaların çözünürlüğü 30 metre. Her harita bir sahanlığın belirli bir yıldaki durumunu gösteriyor. Kullanılabilir görüntü sayısı değiştiği için dizideki boşluklar sahanlığa göre farklılık gösteriyor.[1]
Thwaites’in batısı parçalandı, doğusunda hasar arttı
İncelenen sahanlıklar içinde en belirgin değişim Pine Island, Thwaites ve Scar Inlet’te görüldü. Thwaites’in batıdaki buz dili parçalanırken, doğu sahanlığında çatlaklar ve diğer yüzey hasarları artmaya devam etti. Çok daha geniş olan Brunt sahanlığından da büyük buz kütleleri koptu. Sahanlığın toplam yüzeyinde hasarlı alanın payı daha az değişti. Haritalar, buzun farklı hızlarda hareket ettiği kenarlarda hasarın arttığını gösteriyor.[1]
Buz koptuğunda hasarlı alan bir sonraki haritadan çıkabiliyor
Sahanlığın ön kenarından bir buz parçası koptuğunda üzerindeki çatlaklar da bir sonraki haritadan çıkıyor. Ekip bu nedenle hem hasarlı alanı hem de bu alanın sahanlık içindeki payını izledi. Deniz üzerinde yüzen buz sahanlıkları, karadaki buzun denize doğru akışını yavaşlatabiliyor. Yeni haritalar bu sahanlıkların görünür hasarını izliyor. Buz kalınlığını ve olası bir kopmanın zamanını belirlemek için başka verilere ihtiyaç var.[1]