Yapay zekânın kültürel girdileri ve çıktıları kamusal tepkiyle karşılaşıyor
Bayreuth’taki yapay zekâ destekli projeksiyonlar seyircinin tepkisini çekerken ISBNdb, nadir kitapların taranıp imha edildiğine ilişkin haberlerin ardından eğitim verisi tanıtım sayfasını kaldırdı.
Yapay Zekâ··Akşam
Bayreuth’ta görüntü üreten sahne katmanı
Almanya’nın Bayreuth kentindeki Richard Wagner festivalinde cumartesi akşamı sahnelenen Götterdämmerung, etkinliğin yapay zekâyı ilk kez sahne üretimine kattığı temsil oldu. Festival yönetimi teknolojiye bir karakter değil, görüntü üreten bir güç rolü vermişti. Açıklamaya göre şarkıcılar ışık, doku, tarih ve çağrışımların sürekli değiştiği projeksiyonların içinde sabit nokta olarak kalacaktı. Temsilin sonunda küratör Marcus Lobbes ile ekibi yuhalama ve ıslıkla karşılandı; Alman haber ajansı dpa, sahnelemenin bazı seyircileri şaşkın bıraktığını aktardı. Tepki bütün gösteriye yönelmedi: şarkıcılar ve müzisyenler sıcak alkış aldı, şef Christian Thielemann özellikle güçlü biçimde alkışlandı. Böylece aynı akşam canlı icra ile yapay zekâ destekli görsel katmana farklı karşılıklar verildi. Haberde hangi sistemin kullanıldığı, projeksiyonların hangi malzemeden üretildiği ve görüntü üretiminin ne kadarının temsil sırasında gerçekleştiği açıklanmıyor. Bilinen gelişme, festivalin yapay zekâ üretimini sahnenin görsel yapısına yerleştirmesi ve izleyicinin bu bölümünü belirgin biçimde reddetmesi.[1]
ISBNdb’nin kaldırdığı eğitim verisi sayfası
Kitap veri tabanı ISBNdb ise yapay zekâya bağlanan kültürel malzemenin girdi tarafında bir geri adım attı. Nadir kitapların toplu olarak satın alındığı, tarandığı ve imha edildiğine ilişkin haberlerden sonra şirket, yapay zekâ eğitim verisi hizmetini tanıtan sayfasını kaldırdı. ISBNdb yayımladığı güncellemede yapay zekâ modeli eğitmediğini ve hiçbir zaman eğitmediğini, sayfanın yalnızca pazar ilgisini ölçmek amacıyla hazırlandığını, tanıtılan hizmetin hayata geçirilmediğini söyledi. Kaldırılan metin, kitapları ağ taramasının kopyalayamayacağı ölçüde düzenlenmiş, alana özgü insan bilgisi olarak sunuyordu. 404 Media’nın önceki haberi, tedarikçilerin alışılmadık büyüklükte siparişler aldığını ve kaynakları kısıtlı okul ve kütüphanelerin bu talep karşısında zorlandığını aktarmıştı. İsimsiz bir satıcı, siparişlerin para kazandırıp satılması güç stoğu erittiğini, ancak az bulunan kitapların hamur yapılmasından hoşlanmadığını söyledi. Aynı uygulama ocak ayında Anthropic’in Project Panama programını açığa çıkaran mahkeme belgeleriyle gündeme gelmiş, şirket daha sonra yazarlarla uzlaşmaya varmıştı.[2]
Çıktıdaki sahne, girdideki raf
İki olay kültürel malzemenin yapay zekâ sistemiyle buluştuğu farklı uçları gösteriyor. Bayreuth’ta teknoloji, önceden seçilmiş görsel malzemeyi sahne üzerindeki değişken projeksiyonlara dönüştüren bir çıktı katmanı olarak kullanıldı; seyirci tepkisi, canlı icradan ayrılarak bu görsel tercihe yöneldi. ISBNdb olayında tartışma, kitapların model eğitimi için yüksek nitelikli bir kaynak olarak pazarlanması ve fiziksel nüshaların tarama sürecinde imha edildiğine ilişkin haberler çevresinde gelişti. Şirket, hizmetin kurulmadığını söyleyerek tanıtım sayfasını kaldırdı. Biri gerçekleşmiş bir temsilin ardından gelen izleyici karşılığını, diğeri hayata geçmediği açıklanan bir hizmetin çevresindeki tedarik ve kaynak malzeme tartışmasını anlatıyor. Yapay zekâ kullanımı ifadesi tek başına iki kültürel sürecin ayrıntısını vermiyor: sahnede hangi sistemin ve malzemenin kullanıldığı açıklanmadığında çıktı süreci, kitaplarda siparişi kimin verdiği ve nüshaların nasıl işlendiği bilinmediğinde girdi süreci eksik kalıyor. Güncel tepkiler her iki tarafta da kurumları somut bir karşılık vermeye zorladı: Bayreuth’ta küratör ekibi sahnede tepkiyle karşılaştı, ISBNdb ise kendi sayfasını geri çekti.[1], [2]
