Eigen RadarYapay Zekâ
Analiz

Yargı, eğitim ve polis yapay zekâya farklı yetkiler veriyor

Pakistan'daki yargı denemesi, Güney Kore'nin puanlama önerisi ve Florida polisinin akıllı gözlük alımları, kamuda insan denetiminin üç farklı biçimini ortaya koyuyor.

Yapay Zekâ··Akşam
Mahkeme, sınıf ve polis ekipmanı alanları ortak bir insan denetimi düğümüne bağlanıyor.

Yargıç yardımcısı geniş bir denemeden geçti

IEEE Spectrum'ın aktardığı çalışma, yapay zekâ yardımcısını doğrudan kamu iş yükü içinde ölçüyor. New Economic School'dan Sultan Mehmood ve çalışma arkadaşları, OpenAI'ın GPT-4 modelini yaklaşık 130.000 Pakistan yargı kararı ile mevzuat metninden oluşan bir bilgi tabanına bağlayarak hukuki araştırma ve karar yazımı aracı kurdu. Yardımcı, 2024'ten başlayarak ülkedeki ilk derece yargıçlarının yaklaşık yarısına, 1.559 kişiye sunuldu. Aracı eğitimle birlikte alan yargıçlar yüzde 6,3 daha fazla dava sonuçlandırdı; çalışmada kararların niteliğinde belirgin bir düşüş görülmedi ve itiraz sayısı azaldı. Denemenin bağlamı ağır birikim: Pakistan yargısında 2,26 milyon dosya bekliyor ve 100.000 kişiye düşen yargıç sayısı 2'nin altında; aynı oran AB'de 22, Brezilya'da 8. Sonucun kapsamı önemli: sayı, yardımcının yanı sıra eğitim alan gruba ait. Dolayısıyla yüzde 6,3 artış, aracın etkisini eğitimin etkisinden ayırmıyor. Burada model hüküm veren makam olarak sunulmuyor; araştırma ve yazım işine katılan yardımcının, yargıcın sonuçlandırdığı dava sayısıyla ilişkisi ölçülüyor.[1]

Puan taslağı modelden, son karar öğretmenden

Güney Kore'deki Ulusal Eğitim Kurulu, 11 Ağustos'ta Incheon'da düzenlenen kamuya açık toplantıda başka bir iş bölümü önerdi. Kurul, büyük sınavlarda kompozisyon sorularının kullanılmasını zorlaştıran hakkaniyet itirazına yanıt olarak yapay zekâyla ilk tur puanlamayı sundu. Ulusal yapay zekâ strateji kurulunun eğitim bölümüne başkanlık eden Lee Min-seok'a göre uygulama önce düşük riskli okul değerlendirmelerinde başlayacak, ardından CSAT üniversite giriş sınavı gibi yüksek riskli sınavlara genişletilecek. Anlatılan yöntemde soruları ve puanlama ölçütlerini öğretmenler ile uzmanlar hazırlıyor. Model, ölçütlerin ayarlanabilmesi için örnek yanıtları yeniden puanlıyor; sınavdan sonra puanların ilk taslağını üretiyor, öğretmen ise taslağı inceleyip kesinleştiriyor. Lee, soru ve değerlendirme üzerindeki son yetkinin her zaman öğretmende kalacağını, kazanılan zamanın öğrenciye özel geri bildirim ve ders tasarımına ayrılabileceğini söyledi. Henüz uygulama sonucu bulunmayan bu plan için toplantılar 20 Ağustos'ta Gwangju'da ve 26 Ağustos'ta Daegu'da sürecek; ulusal eğitim planının taslağının ekim sonunda açıklanması bekleniyor. İnsan denetimi, puanın kesinleştiği adım olarak iş akışının içine yerleştiriliyor.[2]

Akıllı gözlüklerde kullanım amacı kurumdan kuruma değişiyor

Gizmodo'nun Miami New Times'a dayanarak aktardığı Florida belgelerine göre en az 2 Güney Florida şerif ofisi Ray-Ban Meta AI gözlüğü satın aldı. Broward County Şerif Ofisi gözlükleri gizli çalışan İnternette Çocuklara Karşı Suçlar birimi için aldığını bildirdi, ancak gözetim yöntemlerine ilişkin kuralını gerekçe göstererek ayrıntı vermedi. Okeechobee County Şerif Ofisi ise 6 çift gözlüğün bilgi işlem alanında uzaktan sorun giderme amacıyla kullanıldığını söyledi. Gizmodo bu alımları, sınır gözetiminde biyometrik veri tabanına bağlanabilecek akıllı gözlük geliştirilmesine ve ICE görevlilerinin baskınlarda Ray-Ban Meta AI gözlüğü taktığına ilişkin daha önceki haberlerle birlikte değerlendiriyor. Üç kamu alanı arasındaki ayrım belirgin: Pakistan denemesi sonuçlanan dava sayısını ve itirazları ölçüyor; Güney Kore önerisi son puan yetkisini açıkça öğretmene bırakıyor; Florida belgeleri ise aynı ürün türü için teknik destekten gizli göreve uzanan farklı amaçlar bildiriyor. Bu son örnekte denetimin kamuya görünür kısmı, kullanım sonucundan çok bilgi edinme yoluyla açılan satın alma belgesi ve kurumların verdiği sınırlı açıklamadan oluşuyor.[1], [2], [3]

Kaynakça

  1. Haber kaynağıIEEE Spectrum1.559 Pakistanlı yargıçla yapılan denemede yapay zekâ yardımcısı, sonuçlanan dava sayısını yüzde 6,3 artırdı↩1↩2
  2. Haber kaynağıHankyorehGüney Kore'nin eğitim kurulu, Incheon'daki toplantıda kompozisyon yanıtlarının ilk turunu yapay zekânın okumasını önerdi↩1↩2
  3. Haber kaynağıGizmodoFlorida'da iki şerif ofisi Ray-Ban Meta AI gözlüğü satın almış↩