Eigen RadarYapay Zekâ
Analiz

Kore’yi temsil eden yapay kişiliklerde engellilik ve cinsel kimlikler eksik

Kore toplumunu temsil etmek için oluşturulan yapay kişiliklerde engellilik, cinsel yönelim ve cinsiyet kimliği alanları bulunmuyor. Araştırmacılar, dil modellerinin eksik özellikleri çoğunluğun kimlikleriyle tamamladığını belirtiyor. Nvidia, cinsiyet kimliğine ilişkin kamu verisinin yetersizliğini gerekçe gösteriyor; engellilik içinse resmî istatistikler var. Araştırma, kamu politikalarında da kullanılan bu kişiliklerin toplumu kimler üzerinden temsil ettiğini gündeme taşıyor.

Yapay Zekâ··Sabah
Bordo ceketli bir yetişkin, sonbahar ağaçları ve alçak taş duvarlar arasındaki açık yolda manuel tekerlekli sandalye kullanıyor; arkadan görülüyor.

Eksik alanlar, modellerin kimleri temsil ettiğini etkiliyor

Kore’de yetişkinleri temsil etmek için hazırlanan yapay kişiliklerin demografik sınıflandırmasında engellilik, cinsel yönelim ve cinsiyet kimliği yer almıyor. Güney Kore gazetesi Hankyoreh’in araştırma haberi, Kim Seungseop, Kim Sumin ve Pang Eunji’nin Seul Ulusal Üniversitesi Halk Sağlığı Okulu’nda yürüttüğü çalışmaya dayanıyor. Araştırmacılara göre dil modelleri, belirtilmeyen özellikleri çoğunluğun kimlikleriyle dolduruyor. İncelenen yanıtları gerçek katılımcılar vermedi; modeller, yapay kişilikler adına oluşturdu. Çalışma, bu temsillerde toplumsal azınlıkların görünmez kalmasını ele alıyor.[1]

Nvidia veri eksikliğine işaret ediyor; engellilik verisi ise var

Veri kümesini hazırlayan bilişim şirketi Nvidia, Kore’de cinsiyet kimliği hakkında kapsamlı kamu istatistiği bulunmadığını belirtiyor. Şirketin açıklaması, cinsiyet kimliği ile biyolojik cinsiyeti ayırıyor. Engellilikte ise durum farklı: Resmî sayım verisi var, ancak bu özellik sınıflandırmaya alınmamış. Haberde aktarılan 2025 sayımına göre 20 yaş ve üstündeki kayıtlı engelli yetişkinler, aynı yaş grubunun yüzde 5,9’unu oluşturuyor. Buna karşılık veri kümesi, askerlik durumu ve üniversitedeki bölüm gibi ayrıntılı özellikleri içeriyor.[1]

Veri kümesi Kore toplumunun temsilini geliştirmek için hazırlanmıştı

Nvidia, nisan ayında yayımladığı veriyle 19 yaş ve üstündeki bir milyon Koreli yetişkini temsil etmeyi amaçlıyordu. Ağırlıklı olarak İngilizce ve yaygın dillerle eğitilen modellerin Kore toplumunu temsilindeki boşlukların giderilmesi hedeflenmişti. Yaş, medeni durum, eğitim, meslek, ikamet, aile ve konut türü kapsanan alanlar arasında. Meta’nın Llama 3.3 modeliyle birlikte Google, Anthropic ve OpenAI sistemleriyle yapılan denemelerde de benzer yönde bulgular bildiriliyor. Kim Seungseop, yapay zekânın kamu politikalarında kullanılmasına dikkat çekerek azınlıkların yaşamını dışarıda bırakmanın eşitsizliği artırabileceği uyarısında bulunuyor.[1]

Kaynakça

  1. Haber kaynağıHankyorehKore’de sentetik kişilik verilerindeki azınlık eksikliği araştırıldı↩1↩2↩3