Van Gogh satışı öncesinde Fischer mirasçılarıyla uzlaşma sağlandı
Van Gogh’un Châtaigniers en fleurs tablosunun sahipleri, 18 Kasım’da New York’ta yapılması planlanan satış öncesinde Fischer mirasçılarıyla anlaştı. Sotheby’s, uzlaşmanın mülkiyet üzerindeki hak iddialarını çözüme bağladığını açıkladı. Mirasçılar, ailenin Nazi döneminde yaptığı satışın baskı altında gerçekleştiğini savunmuştu. Tabloya ilişkin yeni anlaşmanın parasal koşulları ve mirasçılara ödeme yapılıp yapılmayacağı ise açıklanmadı.
Sanat··Gece
New York satışı öncesinde anlaşma sağlandı
Vincent van Gogh’un Châtaigniers en fleurs tablosunun New York’taki satışını düzenleyen müzayede evi Sotheby’s, eserin sahipleriyle Fischer mirasçılarının uzlaştığını duyurdu. Tabloyu elinde bulunduran Blaquier-Arrieta ailesi, Hedwig ve Samuel Fischer’in bütün yasal mirasçılarıyla anlaşmaya vardı. Uzlaşma, ABD’de 18 Kasım’da yapılması planlanan müzayede öncesinde açıklandı. Blaquier-Arrieta ailesi, tabloyu 1975’te almıştı ve o tarihten beri elinde bulunduruyor.[1], [2]
Sotheby’s, ARTnews’a yaptığı açıklamada anlaşmanın tablo üzerindeki mülkiyet iddialarını çözüme bağladığını ve alıcının mülkiyet hakkının açık olacağını bildirdi. Parasal koşullar açıklanmadı; mirasçılara ödeme yapılıp yapılmayacağı da açıklanmadı. Yapımı 1890’a tarihlenen tablo için satış öncesi tahmin 180 milyon dolar. Bu tutar, müzayede gerçekleşmeden önce eser için belirlenen beklentiyi ifade ediyor.[1]
Fischer mirasçıları, Yahudi yayıncı ailenin Nazi baskısı ve bunun yarattığı parasal güçlükler yüzünden tabloyu 1936’da Hollanda’nın Amsterdam kentinde satmak zorunda kaldığını savunmuştu. Almanya’nın Berlin kentinde çalışan avukatları Gunnar Schnabel, eski satışın gönüllü olduğunun gösterilmesini istemişti. Avukat, bu koşul karşılanmadıkça eserin müzayededen çekilmesini talep etmişti. İtiraz, ailenin tabloyu hangi koşullarda elden çıkardığı üzerinde yoğunlaşıyordu.[1]
Sotheby’s, sanat taciri Paul Cassirer’in arşiv belgelerine dayanarak bu yoruma karşı çıkmıştı. Müzayede evi, tablonun Haziran 1936’da Cassirer üzerinden 68.000 İsviçre frangına satıldığını belirtmiş ve tutarın piyasa koşullarına uygun olduğunu savunmuştu. Ailenin o sırada üç yıldır Amsterdam’da yaşadığını da söylemişti. Yeni uzlaşma, o satışın baskı altında yapılıp yapılmadığı konusunda bir yargı kararı oluşturmuyor.[1]
Ailenin iade çabaları uzlaşmada anıldı
Mirasçılar, anlaşmada ailenin Nazi döneminde yaşadığı zulmün ve Gisela Bermann-Fischer’in eserlerin iadesi için yürüttüğü çabaların tanınmasını olumlu karşıladı. Bermann-Fischer, 2014’te yaşamını yitirmişti. Daha önce 2007’de bir Cézanne tablosunun satışına karşı çıkmamış, ancak ailenin başka eserlerine ilişkin satışlara itiraz etme hakkını açıkça saklı tutmuştu. Sotheby’s, yeni anlaşmanın hem Fischer ailesinin uğradığı baskıyı hem de Van Gogh tablosunun karmaşık geçmişini tanıdığını açıkladı.[1]