Çin'de tüketici ve üretici fiyatları farklı yönleri gösteriyor
Temmuz verilerinde tüketici enflasyonu yavaşlarken üretici fiyatları yıllık bazda yükseldi. İki resmi açıklama, hane halkı sepeti ile fabrika çıkışı arasındaki ayrışmayı gösteriyor.
Ekonomi ve Piyasalar··Sabah
Tüketici tarafında daha yavaş artış
Temmuz ayı tüketici fiyatları, National Bureau of Statistics of China verilerine göre bir yıl öncesine kıyasla yüzde 0,5 arttı ve hazirana göre yüzde 0,1 geriledi. Gıda ve enerji dışındaki çekirdek gösterge yıllık yüzde 0,9 yükseldi. Bu iki oran, genel endeksteki yavaşlamanın bütün tüketici kalemlerine aynı ölçüde yayılmadığını gösteriyor. Ayrıntılar da bu dağılımı görünür kılıyor: gıda fiyatları yıllık yüzde 1,5 düşerken gıda dışı fiyatlar yüzde 0,9, hizmet fiyatları yüzde 0,7 arttı. Böylece gıdadaki düşüş genel oranı aşağı çekerken çekirdek gösterge daha yüksek bir yıllık artış taşıdı. Yılın ilk yedi ayındaki ortalama tüketici fiyatı artışı yüzde 0,9 oldu. Aylık düşüş ile yıllık artışın aynı açıklamada yer alması da karşılaştırma döneminin önemini ortaya koyuyor: temmuz düzeyi hazirandan biraz aşağıdaydı, fakat geçen yılın temmuz düzeyinin üzerinde kaldı. Veriler, tüketici sepetindeki hareketin tek bir yönde ve aynı hızda ilerlemediğini anlatıyor; gıda, gıda dışı ürünler ve hizmetler genel orana farklı katkılar verdi.[1]
Fabrika çıkışında yıllık artış
Üretici fiyatları aynı ay için başka bir görünüm sundu. National Bureau of Statistics of China, fabrika çıkış fiyatlarının temmuzda yıllık yüzde 3,5 arttığını, hazirana göre yüzde 0,7 düştüğünü açıkladı. Sanayi üreticilerinin satın aldığı girdilerin fiyatı bir yıl öncesine göre yüzde 5,5 yükseldi. Üretim araçlarında yıllık artış yüzde 4,8 olurken tüketim malları yüzde 0,8 ucuzladı. Madencilik fiyatlarındaki yüzde 16,4 artış, üretici fiyatlarının kendi içinde de geniş bir dağılım bulunduğunu gösterdi. Petrol ve doğal gaz çıkarma fiyatları ise hazirana göre yüzde 9,2 geriledi. Tüketici verisinde olduğu gibi burada da yıllık ve aylık ölçüler farklı yönlere işaret ediyor: fabrika çıkış fiyatları geçen yılın temmuzundan yüksek, bir önceki aydan düşük. Ayrıca girdi fiyatlarındaki yıllık artış, fabrika çıkışındaki genel artıştan daha yüksek. Bu tablo, üretim zincirinin tüm parçalarının aynı hızda hareket etmediğini; madencilik, petrol ve doğal gaz çıkarma, üretim araçları ve tüketim mallarında ayrışan sonuçlar bulunduğunu ortaya koyuyor.[2]
Aynı ayın iki fiyat katmanı
İki resmi açıklama birlikte okunduğunda temmuzda tüketici ve üretici fiyatlarının farklı katmanlarda ayrıştığı görülüyor. Tüketici fiyatlarındaki yıllık artış yüzde 0,5 düzeyine inerken fabrika çıkış fiyatları yüzde 3,5 yükseldi; her iki endeks de hazirana göre geriledi. Tüketici tarafında gıdadaki yıllık düşüş ile gıda dışı ürün ve hizmetlerdeki artış yan yana duruyor. Üretici tarafında ise girdiler ve üretim araçları yıllık bazda pahalanırken tüketim malları ucuzladı. Bu karşılaştırma, üretici fiyatlarındaki yıllık artışın tüketici sepetine aynı ay içinde aynı büyüklükte yansıdığını ileri sürmüyor. Açıklamalar, farklı mal ve hizmet kümelerini ve farklı karşılaştırma noktalarını ölçüyor. Bu nedenle en açıklayıcı sonuç, bir başlık oranından genel bir yön çıkarmak yerine katmanların kendi dağılımına bakmak: tüketici sepetinde gıda aşağı yönlüydü; çekirdek gösterge ve hizmetler yükseldi; üretim tarafında girdiler, üretim araçları ve madencilik artarken tüketim malları ile aylık petrol ve doğal gaz çıkarma fiyatları düştü. Temmuzun fiyat görünümü, eşzamanlı yıllık artışlar ile aylık gerilemeleri birlikte taşıdı.[1], [2]
