Vietnam ve EFTA, 14 yıllık görüşmelerin ardından ticaret anlaşmasını imzaladı
Vietnam ile dört ülkeli Avrupa Serbest Ticaret Birliği, 18 Ekim’de Hanoi’de serbest ticaret anlaşmasını imzaladı. 14 yıllık görüşmelerin ardından imzalanan anlaşma, mal ve hizmet ticareti ile yatırımları kapsıyor. Tarafların yıllık ticareti ortalama yaklaşık 2 milyar dolar. Vietnam hükümeti, pazarlarını çeşitlendirmeyi ve daha nitelikli yatırım çekmeyi amaçlıyor. Anlaşmanın yürürlüğe gireceği gün açıklanmadı.
Ekonomi ve Piyasalar··Akşam
İmza, uzun görüşme sürecinin ardından geldi
Vietnam ile Avrupa Serbest Ticaret Birliği, 18 Ekim’de Vietnam’ın başkenti Hanoi’de serbest ticaret anlaşmasını imzaladı. EFTA kısaltmasıyla bilinen hükümetler arası birlik, İzlanda, Lihtenştayn, Norveç ve İsviçre’den oluşuyor. Vietnam adına Sanayi ve Ticaret Bakanı Lê Mạnh Hùng imza attı. Törene Vietnam Komünist Partisi Genel Sekreteri ve Cumhurbaşkanı Tô Lâm tanıklık etti. Anlaşma, mal ve hizmet alışverişiyle yatırımların yanı sıra taraflar arasındaki ticaretin yürütülmesine ilişkin çok sayıda alanı kapsıyor.[1], [2]
Taraflar, 14 yıl boyunca 21 resmî görüşme turu yaptı. Görüşmelerin tamamlandığını 2 Temmuz’da ortak açıklamayla duyurmuşlardı. İmza töreninde EFTA’yı İsviçre Cumhurbaşkanı Guy Parmelin, Lihtenştayn Başbakanı Brigitte Haas, İzlanda Dışişleri Bakanı Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir ile Norveç Dışişleri Bakanlığı Devlet Sekreteri Astrid Bergmål temsil etti. Böylece temmuzda görüşmelerin tamamlandığının duyurulmasının ardından, tarafların ticaret anlaşmasını imzalama aşamasına geçildi.[2]
Mal ticaretinden hizmetlere ve kamu alımlarına
Mal ticaretine ilişkin hükümler; gümrük tarifelerini, teknik ticaret engellerini, sağlık ve bitki sağlığı önlemlerini, gümrük işlemlerini ve ticari korunma araçlarını kapsıyor. Hizmet ticareti, yatırım, fikri mülkiyet, kamu alımları ve rekabet de anlaşmanın düzenlediği alanlar arasında bulunuyor. Küçük ve orta ölçekli işletmeler, uyuşmazlık çözümü ile ticaret ve sürdürülebilir kalkınma için de hükümler var. İmza açıklamasında yürürlüğe giriş günü veya ürünlere göre tarife indirim takvimi verilmedi.[1], [2]
Vietnam hükümeti, anlaşmayla ihracat ve ithalat pazarlarını çeşitlendirmeyi, yatırım ve teknoloji çekmeyi amaçlıyor. Daha nitelikli yatırım, yönetim deneyimi ve küresel üretim zincirlerine daha güçlü katılım da beklenen yararlar arasında sayılıyor. Bunlar anlaşma sonrasında gerçekleştiği ölçülmüş sonuçlar yerine, yeni ticaret düzenlemesinden beklenen kazanımları anlatıyor. Hükümetin yatırım ve pazar hedefleri, imzalanan anlaşmanın gelecekteki kullanımına ilişkin beklentiler olarak açıklandı.[1], [2]
Mevcut ticaret ve yatırım bağları
Vietnam ile EFTA üyeleri arasındaki ticaret, yılda ortalama yaklaşık 2 milyar dolar düzeyinde. Vietnam bu ülkelere su ürünleri, ayakkabı, tekstil, makine, elektronik cihaz ve bileşen satıyor. Birlikten sanayi makineleri, kimyasallar, ilaç ve üretim girdileri alıyor. 2025 sonunda İsviçre’nin Vietnam’da kayıtlı sermayesi 2,4 milyar doları aşan 234 yatırım projesi bulunuyordu. Norveç’in 62 projesinin sermayesi ise 201 milyon doları aşıyordu. EFTA işletmeleri sanayi, gıda, ilaç, enerji ve teknoloji alanlarında çalışıyor; yenilikçilik, lojistik ve hassas makine imalatı da yatırımcıların ilgi alanları arasında sayılıyor.[1], [2]
