Boris Nadejdin'in Rusya'dan ayrılması ile Fransa'daki Rus yorumcu Ksenia Fedorova'nın sınır dışı kararına karşı başvurusu, siyasi konum, ifade ve hareket özgürlüğünün iki hukuk düzeninde nasıl sınandığını karşılaştırıyor.
Jeopolitik··Sabah
Nadejdin'in Paris'ten duyurduğu ayrılık
Rusya'da savaş karşıtı bir seçim çizgisi izleyen Boris Nadejdin, Paris'te çekilen bir görüntüyle ülke dışında bulunduğunu açıkladı. AP News, Nadejdin'in bir süreliğine Rusya dışında olduğunu ve bundan sonra ne yapacağını değerlendirdiğini söylediğini aktardı. Rusya Adalet Bakanlığı, temmuzda onu “yabancı ajan” olarak sınıflandırmıştı. Bir mahkeme de 2023 tarihli bir çevrim içi görüntüde Aleksey Navalni'nin fotoğrafının kısa süre görünmesi nedeniyle Nadejdin'e “aşırılıkçı simge” gösterdiği gerekçesiyle para cezası vermişti. Bu iki işlem, eylülde yapılacak Devlet Duması seçimine katılmasını engelledi. Nadejdin, daha önce yurt dışına çıkışının yasaklandığını söylemişti. AP News, bu yasağın kaldırılıp kaldırılmadığının veya Nadejdin'in ülkeden yasağa karşın ayrılıp ayrılmadığının açıklığa kavuşmadığını belirtti. Ayrılık, 2024 başkanlık seçimine savaş karşıtı bir programla katılmaya çalışmış bir siyasetçinin artık seçim yarışını Rusya içinden sürdüremediği bir aşamada gerçekleşti.[1]
Fedorova'nın Fransa'ya dönüş yolu kapalı
Fransa'daki ayrı dava, Kremlin yanlısı propaganda yaymakla suçlanan Rus yorumcu Ksenia Fedorova'nın ülkeye dönüşüyle ilgili. France 24, Paris idare mahkemesinin Fedorova'nın sınır dışı kararına karşı yaptığı başvuruyu reddettiğini bildirdi. Fransa, önceki hafta 45 yaşındaki Fedorova'nın ülkeyi terk etmesine karar vermiş ve malvarlığını dondurmuştu. Fedorova bu işlemi sansür olarak nitelendirdi. Mahkeme, eski RT gazetecisinin Fransa'yı terk etme emrinin ciddi kişisel sonuçlar doğuracağını ortaya koyamadığına hükmetti. Avukatı Emmanuel Piwnica, karar verildiğinde müvekkilinin yurt dışında bulunduğunu ve karar askıya alınmadıkça veya bozulmadıkça Fransa'ya dönmeyeceğini söyledi. İçişleri Bakanı Laurent Nuñez, Fedorova'yı Rus propagandası aktararak ülkenin temel çıkarlarını zayıflatmakla suçladı; Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barrot ise onu nüfuz ajanı olarak tanımladı. Fedorova kararı temyize götüreceğini bildirdi. Böylece hukuki süreç sürerken kararın ilk somut sonucu, yorumcunun Fransa'ya dönüşünün ertelenmesi oldu.[2]
Aynı şehirde farklı hukuk yolları
İki gelişmenin ortak noktası Paris olsa da siyasi yönleri ve hukuki dayanakları aynı değil. Nadejdin, Rusya'nın Ukrayna'daki savaşına karşı çıkan ve seçimlere katılmak isteyen bir siyasetçi olarak ülkesinden ayrıldığını duyurdu. Fedorova ise Fransız yetkililerin Kremlin yanlısı propaganda aktarmakla suçladığı bir yorumcu olarak Fransa'ya dönmesini engelleyen karara itiraz ediyor. Nadejdin'in durumu Rusya'daki “yabancı ajan” sınıflandırması, mahkeme cezası ve seçim yeterliliğinin kaybıyla biçimlendi; AP News, daha önce açıkladığı çıkış yasağının akıbetinin belirsiz olduğunu vurguladı. Fedorova'nın durumu ise Fransız idaresinin sınır dışı ve malvarlığını dondurma işlemleri ile idare mahkemesinin ilk ret kararı üzerinden ilerliyor; temyiz yolu açık. Her iki durumda da kişi şimdilik fiilen ülke dışında bulunuyor, ancak ilkinde ayrılık siyasi dışlanmanın ardından duyurulurken ikincisinde başka bir devletin idari kararı dönüşü engelliyor. Bu nedenle iki haber, tek bir ifade özgürlüğü ölçüsünün iki örneği olarak değil, devletlerin savaşla bağlantılı siyasi faaliyete karşı kullandığı farklı araçlar olarak okunuyor. Birinde seçimlere katılım ve ülkeden ayrılma, diğerinde ikamet ve ülkeye dönüş olanağı belirleyici.[1], [2]
