Yeni Zelanda, ABD ve Avrupa Birliği'nin bu hafta açıkladığı adımlar, Rusya ve İran bağlantılı kişi, banka, döviz bürosu ve savunma sanayisi ağlarını farklı hukukî yollarla hedef alıyor.
Jeopolitik··Akşam
Yeni listeler
Yeni Zelanda'nın 8 Ağustos'ta duyurduğu paket, Rusya'ya destek veren 33 yeni hedefi yaptırım listesine ekliyor. RNZ'nin aktardığı Dışişleri Bakanı Winston Peters açıklamasına göre hedefler arasında siber etkinlik yürütenler, Ukraynalı çocukların zorla yerinden edilmesi, kaçırılması ve yeniden eğitilmesiyle bağlantılı kişiler, Rusya'nın askerî sanayisini destekleyenler ile Moskova'ya destek veren Kuzey Koreliler ve İranlılar var. Hükümet, bunu Russia Sanctions Act'in Mart 2022'de yürürlüğe girmesinden sonraki otuz altıncı tur olarak tanımlıyor. Avrupa Birliği de 7 Ağustos'ta Rusya'nın askerî sanayi kompleksiyle bağlantılı beş kişiyi listeledi. European Pravda'nın haberine göre karar, Konsey'in 23 Temmuz'da enerji, finansal hizmetler ve kripto varlıklarını kapsayan paketi kabul etmesinin ardından geldi. Bu iki işlem, Rusya'yla bağlantılı kişi ve ağlara yönelik mevcut yaptırım düzeneklerine yeni adlar ekliyor; her birinin dayanağı kendi yetkili kurumlarının açıklamalarında yer alıyor. Başlıklar benzer görünse de, hedeflerin kapsamı kurumların kendi kararlarına göre değişiyor.[1], [4]
Senato oylaması
ABD Senatosu, Al Jazeera'nın haberine göre Rusya ve İran'a yönelik yaptırım tasarısını 86'ya 11 oyla kabul etti. Metin, Rus petrolü ve doğal gazını alan ülkelere yüzde 100'e kadar gümrük vergisi uygulanmasının önünü açıyor ve Batı ambargolarını aşmakta kullanılan gizli deniz taşımacılığı ağlarını hedefliyor. Ancak bu adım, yeni listelerin doğrudan yürürlüğe girmesi anlamına gelmiyor. Tasarı, Temsilciler Meclisi'ne gidiyor; Al Jazeera, yaz tatili nedeniyle alt meclisteki oylamanın en erken eylül başında yapılacağını bildiriyor. Dolayısıyla Senato'nun kabul ettiği metin, olası yeni yaptırım ve gümrük vergisi yetkileri için yasama sürecindeki bir aşama. Yeni Zelanda, ABD Hazinesi ve Avrupa Birliği'nin duyurduğu işlemler ise kurumların yayımladığı yaptırım kararları ile listelere dayanıyor. Aynı haftadaki gelişmeler, yaptırım başlığının tek bir karar zinciriyle ilerlemediğini; yasama, idari listeleme ve bölgesel düzenlemelerin ayrı işlemler olduğunu gösteriyor. Bu ayrım, hangi hukukî sonucun hangi aşamada olduğunu anlamak için önem taşıyor.[2]
Bankalar ve döviz büroları
ABD Hazine Bakanlığı, CBS News'in haberine göre İran'ın Shahr Bank'ını ve Dubai merkezli Titan Exchange ile Alps International adlı iki döviz bürosunu yaptırım kapsamına aldı. Hazine, bu iki kuruluşun bankanın büyük İranlı ihracatçılar için petrol gelirini geri getirmesine yardım ettiğini söylüyor; Titan Exchange'in Shahr Bank adına on milyonlarca dolar tuttuğunu da öne sürüyor. CBS News bunu yönetimin İran'la ilgili sekizinci yaptırım turu olarak nitelendiriyor. Bu iddialar Hazine'nin değerlendirmesine dayanıyor; haberde bağımsız bir doğrulama sunulmuyor. Dört haberdeki ortak nokta, yaptırımların kişileri, finans kurumlarını, döviz aracılarını ve savunma sanayisi bağlantılarını ayrı ayrı hedeflemesi. Kaynaklar, bu işlemler arasında ortak bir eşgüdüm zinciri bulunduğunu göstermiyor. Yine de aynı haftada açıklanan kararlar, Rusya ve İran'la bağlantılı ekonomik ve askerî destek ağlarının birden çok başkentte yaptırım araçlarının konusu olduğunu ortaya koyuyor. Hedef türleri ile hukukî dayanaklar, haberlerde farklı kurumlara atfediliyor.[3], [1], [4], [2]
