Mokha saldırısı Yemen savaşını yeniden Kızıldeniz eşiğine taşıdı
Mokha limanındaki ölümcül saldırı ve BM'nin itidal çağrısı, Yemen'de 2022 ateşkesinden beri görülen en ciddi askerî tırmanmanın sivilleri ve Kızıldeniz altyapısını vurduğunu gösteriyor.
Jeopolitik··Akşam
Babülmendep yakınındaki limana yoğun saldırı
Yemen'in batı kıyısındaki Mokha limanı, Babülmendep Boğazı yakınında füze, insansız hava aracı ve patlayıcı yüklü teknenin kullanıldığı bildirilen yoğun bir saldırıya uğradı. The National, pazar günü yedi kişinin öldüğünü aktardı. Yemen Ulaştırma Bakanı Mohsen Al Omari, devlet ajansı Saba'ya en az 25 merminin yeni onarılmış altyapıya ağır zarar verdiğini; ekonomik bölgelerin, çalışan konutlarının, depoların ve akaryakıt tesislerinin vurulduğunu söyledi. Yemen ordusu sözcüsü ölenler arasında siviller ile askerlerin bulunduğunu, rıhtımın bir bölümünün ve gemi bakım tesislerinin hasar gördüğünü açıkladı. Sözcü ayrıca Mokha'ya elektrik sağlayan güneş santralinin hedef alındığını, ancak saldırının başarısız olduğunu belirtti. Husi askerî sözcüsü Yahya Saree, harekâtın Suudi destekli birlikler ile silah depolarını hedef aldığını ve Suudi takviyelerine, batı kıyısındaki ve Taiz'deki saldırılara yanıt olduğunu savundu. Can kaybı, hedefler ve gerekçe hakkındaki bu bilgiler çatışmanın taraflarına ait açıklamalara dayanıyor. Aynı gün Suudi Arabistan'ın Cizan kentindeki Aramco rafinerisinde çıkan yangın kontrol altına alındı; Enerji Bakanlığı yaralanma olmadığını bildirdi.[2]
BM, 2022 ateşkesi sonrasındaki en ciddi tırmanmayı görüyor
BM'nin Yemen Özel Temsilcisi Hans Grundberg, hükümetin denetimindeki Mokha'ya yönelik Husi saldırılarını nisan 2022 ateşkesinden bu yana görülen en önemli askerî hareketlilik artışı olarak tanımladı. Grundberg'e göre bu tırmanma daha geniş bir çatışmayı yeniden alevlendirebilir. Bu ifade BM temsilcisinin risk değerlendirmesi; savaşın yeniden tam ölçeğe çıktığına ilişkin bir tespit değil. Grundberg tırmanmanın durmasını, sivillerin ve sivil altyapının korunmasını istedi. Taraflara azami itidal çağrısı yaptı ve gerilimi düşürecek somut adımlar üzerinde ofisiyle çalışmalarını önerdi. Bu çağrı, saldırının yalnızca limandaki askerî ve ekonomik hedeflerle sınırlı kalmadığına ilişkin haberlerin ardından geldi; çalışan konutları, akaryakıt tesisleri, gemi bakım alanları ve elektrik sağlayan bir güneş santrali de açıklamalarda anıldı. Yemen savaşı, Husilerin 2014 sonunda kuzeyde toprak ele geçirmesiyle başladı. Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon, uluslararası tanınan hükümeti desteklemek için 2015'te müdahale etti. Grundberg'in uyarısı, uzun savaşın ateşkesle görece sınırlanan cephesinin yeniden genişleme ihtimaline odaklanıyor.[1], [2]
Liman, enerji ve siviller aynı çatışma alanında
Mokha'daki saldırının önemi, hedef alınan yerlerin yan yana gelmesinde yatıyor. Liman, Babülmendep üzerinden Kızıldeniz'e açılan bir ulaşım noktası; aynı saldırı dalgasında ekonomik bölgeler, depolar, akaryakıt tesisleri, çalışan konutları ve elektrik altyapısı hakkında hasar veya hedef alma açıklamaları yapıldı. The National'ın aktardığı Yemenli yetkililer saldırının yakın zamanda onarılan tesislere zarar verdiğini söylerken, Husiler hedeflerin Suudi destekli birlikler ile silah depoları olduğunu savunuyor. BM temsilcisi ise tarafların gerekçeleri üzerine hüküm vermek yerine sivillerin korunmasına ve tırmanmanın durdurulmasına odaklanıyor. Bu ayrım, olayın iki boyutunu birlikte gösteriyor: çatışan taraflar askerî amaç ve misilleme anlatıları kurarken, liman çevresindeki sivil yaşam ile ekonomik altyapı doğrudan etkileniyor. Cizan'daki rafineri yangını için yaralanma bildirilmemesi, Mokha'daki ölümler ve hasarla aynı bölgesel gerilim gününün farklı sonuçlarını ortaya koyuyor. BM'nin daha geniş savaş uyarısı, limandaki tek bir saldırıdan çok, ateşkes döneminin askerî sınırlarının aşınmasına dayanıyor. Gerginliğin nereye varacağı belli değil; bildirilen sonuçların yanı sıra sivilleri koruma ve gerilimi düşürme çağrıları da gündemde.[2], [1]
