BBC ve Al Jazeera: Lübnan ile Yeni Zelanda’da farklı yetkiler
Lübnan parlamentosu ölüm cezasını kaldıran yasayı onayladı. Yeni Zelanda'da ise Christopher Luxon, seçim yaklaşırken parti grubunun ikinci kez desteğini koruduğunu açıkladı.
Jeopolitik··Öğle
Beyrut'ta hukuki aranın kalıcılaşması
Lübnan parlamentosu ölüm cezasını kaldıran ve yerine ağır iş yükümlülüğüyle ömür boyu hapsi getiren yasayı kabul etti. Al Jazeera'a göre 128 üyeli mecliste çoğunluk yasa lehine oy verdi; Hizbullah'ın meclis grubu bu çoğunluğun dışında kaldı. Adalet Bakanı Adel Nassar kararı tarihî diye niteledi. Haberin arka planı, yalnızca yeni yasanın metni değil, infazların uzun süredir nasıl askıda kaldığıdır. Lübnan'da 2004 yılının ocak ayından beri infazlar için resmî olmayan bir ara bulunuyordu; mahkemeler buna rağmen ölüm cezası vermeyi sürdürdü. Adalet Bakanlığı'nın cezaevleri birimi, 2025 sonunda 85 kişinin bu ceza altında olduğunu bildirdi. Amnesty International'dan Heba Morayef, oylamayı kırılgan bir aradan kalıcı hukuki korumaya geçiş olarak değerlendirdi. Bununla birlikte bazı milletvekilleri yeni cezanın koşullarının henüz net olmadığını söyledi ve meclis aynı dönemde geniş kapsamlı bir af yasasını da tartışıyor. Dolayısıyla oylama cezanın hukuk içindeki yerini değiştiriyor, ancak cezaevi uygulamasına ilişkin bütün ayrıntıları tek başına tamamlamıyor.[1]
Wellington'da seçim öncesi iç sınama
Yeni Zelanda'da Christopher Luxon, National Party milletvekillerini acil toplantıya çağırdıktan sonra grubun tam desteğine sahip olduğunu söyledi. BBC News'in haberine göre kapalı kapılar ardındaki görüşme üç saati aştı; bu, Luxon'un dört ay içindeki ikinci liderlik sınamasıydı. Yeni Zelanda 7 Kasım'da seçime gidiyor. Haber, parti içindeki bu güvenceyi iktidarın daha geniş siyasi tablosundan ayırmıyor: büyümenin duraksadığı ve işsizliğin 11 yılın en yüksek düzeyi olan yüzde 5,6'ya çıktığı belirtiliyor. Aynı sabah yayımlanan 1News Verian araştırmasında Luxon'un tercih edilen başbakan oranı yüzde 17 ile görev döneminin en düşük düzeyine indi; yine de listedeki diğer isimlerin önünde kaldı. Bu veriler, grup toplantısının seçim sonucunu belirlediğini göstermiyor. Ancak Luxon'un önündeki takvimin iki ayrı sınaması olduğunu ortaya koyuyor: kısa vadede kendi milletvekillerinin desteğini korumak, daha sonra seçmenden yeniden yetki istemek. Birincisi toplantının ardından açıklandı; ikincisi henüz sandıkta verilmiş değil.[2]
Yetkinin ölçüsü aynı değil
Beyrut ile Wellington'daki gelişmeler aynı siyasal sorunu anlatmıyor. Lübnan'da parlamento, ceza hukukunda kalıcı bir değişiklik yapmak üzere oy kullandı. Yeni Zelanda'da ise iktidar partisinin grubu, liderinin seçimden önce görevde kalıp kalamayacağına ilişkin iç baskıyı geçici olarak hafifletti. Bu fark, iki haberi karşılaştırırken önemlidir. Lübnan'daki karar bir yasa değişikliği olarak yürürlüğe girecek süreçlere bağlanıyor; Luxon için verilen destek ise parti içi bir beyan ve yaklaşan seçimle yeniden sınanacak. Ortak nokta daha sınırlıdır: her iki başlıkta da kurumlar baskıyı görünür usuller üzerinden işliyor. Meclis oylaması, ceza politikasını değiştiren resmî araçtır. Parti grubu toplantısı ise liderlik tartışmasını seçimden önce erteleyen siyasal araçtır. Kaynaklar, bu iki işlemin aynı sonuçları doğuracağını söylemiyor. Okurun izleyebileceği gelişmeler de farklıdır: Lübnan'da yeni cezanın koşulları ve af yasası tartışması; Yeni Zelanda'da ise 7 Kasım'daki seçim ve parti desteğinin sürüp sürmeyeceği.[1], [2]
