Yemen sahil güvenliği Bab'ül-Mendep saldırısında altı ölü sayıyor, Centcom İran yakınlarında hareketsiz bıraktığı üçüncü kargo gemisini adlandırıyor; Washington da Tahran'ın tazminat söylemine kendi hesabıyla karşılık verirken Ankara ayrılışına ilişkin tehdit anlatısı yeniden gündeme geliyor.
Jeopolitik··Sabah
Bab'ül-Mendep'te kurtarma ikinci hedefe dönüşüyor
Güney Kızıldeniz'de günün en somut insan bedeli, üstlenilmiş bir Husi bildirgesinden değil Yemen sahil güvenliğinin sayısından geliyor. Umman'daki Salalah'tan Cibuti üzerinden yol alan küçük yük gemisi Tihamah, salı günü Bab'ül-Mendep Boğazı'nda isabet aldı. Sahil güvenliğine göre ilk atışta mürettebattan dördü—üçü Pakistanlı, biri Endonezyalı—öldü; gemiyi tahliye etmeye giden güce isabet eden ikinci füze ise ekibin iki mensubunu öldürerek can kaybını altıya çıkardı, yaralı sayısı 10 olarak verildi. Husiler saldırıyı üstlenmedi. Aynı gün içinde ulaştırma bakanlığı daha önce dört kişilik daha düşük bir sayı vermişti; UKMTO kimliği belirsiz bir mermi, Ambrey ise geminin Perim Adası'nın kuzeydoğusunda demirli olduğunu aktardı. Daha yüksek sayı doğrulanırsa bunlar, İran'a yönelik savaşın 28 Şubat'ta başlamasından bu yana bir Husi saldırısında deniz taşımacılığındaki ilk ölümler olacak. Kızıldeniz zaten Husilerin 20 Temmuz'da ilan ettiği ve Riyad'ın kabul etmediği bir kuşatmaya yanıt saydığı Suudi Arabistan ablukası altında. Tihamah'ın sahibinin kim olduğu konusunda bakanlık ile denizcilik veri tabanları hâlâ ayrışıyor; hedefin hukukî kimliği netleşmeden kurtarma ateş alanına girdi.[1]
Centcom'un Hellfire'ları ve Hürmüz geçişlerinin yavaş aritmetiği
Bu koridorun doğusunda ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı ticari gövdelere uygulanan gücü anlattı. Stars and Stripes, Panama bayraklı M/V Vela Nova'nın, İran limanlarına deniz ablukasının 14 Temmuz'da yeniden uygulamaya konmasından bu yana ABD güçlerinin hareketsiz bıraktığı üçüncü gemi olduğunu; öncekilerin 15 Temmuz'da Curaçao bayraklı M/T Belma ve 24 Temmuz'da Mozambik bayraklı M/T Lavine olduğunu aktardı. Centcom, bir donanma MH-60 helikopterinin, İran limanına doğru seyreden geminin durma yönündeki yinelenen uyarılara uymaması üzerine makine dairesine iki Hellfire füzesi attığını; 14 Temmuz'dan bu yana 55 ticari gemiyi yönlendirdiğini, üçünü hareketsiz bıraktığını ve ikisine çıktığını açıkladı. Anlatım yalnızca Centcom'un açıklamasına dayanıyor; haberde bağımsız doğrulama ve mürettebatın durumuna ilişkin bilgi yok. Aynı sırada Al Jazeera, MarineTraffic verilerine dayanarak Hürmüz Boğazı'ndan Cuma 15, Cumartesi 11, Pazar altı geçiş saydı; 17 geminin İran'ın belirlediği güzergâhları, 10 geminin ise izleme şirketinin belirleyemediği güzergâhları kullandığını yazdı. İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Esmaeil Baghaei, Umman'la gemi güzergâhları üzerine ayrı görüşmelerin sorunsuz ve yapıcı ilerlediğini, teknik konuların sürdüğünü söyledi—bu dil, boğazın yeniden açıldığını ilan etmeden kanalı açık tutuyor.[2], [4]
Metinsiz faturalar ve Ankara'da yeniden yazılan bir ayrılış
Siyasi katman gürültülü, kâğıt ise hâlâ boş. Başkan Donald Trump, Tahran'ın Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmanın koşulu olarak öne sürdüğü savaş tazminatı talebine yanıt niteliğinde, ABD'nin İran'dan 50 yıllık dönemde verdiği zarar için ödeme isteyeceğini söyledi. İran'ın listesinde yaptırımların ve deniz ablukasının kaldırılması ile askerî tehditlerin sona ermesi de var; iki taraf da bir metne yaklaşmış durumda değil. Trump son dört ayda İran'da 52.000 kişinin öldürüldüğünü öne sürdü ve Ekim 2000'de USS Cole'a düzenlenen saldırıda ölen 17 ABD denizcisinin ailelerine ödeme istedi; ABD'li soruşturmacılar bu saldırıyı el-Kaide'ye bağlamıştı. Ayrı bir güvenlik katmanı ekleniyor: CBS News, ABD istihbaratının geçen ayki NATO zirvesinin ardından Trump'ı Ankara'dan götüren uçağa füze atılmasına yönelik inandırıcı saydığı bir İran planı saptadığını; başkanın Air Force One'dan indirilip havalimanı ikram aracının yardımıyla bir Hava Kuvvetleri C-32A uçağına götürüldüğünü, gazeteciler ile görevlilerin ilk uçakta kaldığını aktardı. Beyaz Saray başkanın Air Force One'da olduğunu bildirmişti; Steven Cheung sonradan güvenlik yordamlarını överken uçak değişikliğine değinmedi. Değişikliği ilk The Washington Post duyurdu; arkasındaki yayımlanmamış istihbarat değerlendirmesini CBS aktardı. Gün, kinetik baskı altındaki iki deniz menteşesini—biri mürettebat ve kurtarma sayılarıyla, diğeri hareketsiz gövdeler ve incelmiş geçişlerle—çizerken yeniden açma diplomasisi hâlâ maddeler değil talepler takas ediyor.[4], [3]
