Pasifik'te güvenlik bağları denizden diplomasiye uzanıyor
Dört haber, deniz tatbikatı, stratejik ortaklık, forum katılımı ve casusluk soruşturması üzerinden Pasifik güvenliğinde işbirliği ile rekabetin yan yana ilerlediğini gösteriyor.
Jeopolitik··Akşam
Boğazlarda kurumlar arası tatbikat
Endonezya, Malezya ve Singapur, Riau Adaları çevresinde deniz güvenliği kurumlarını bir araya getiren üç günlük ortak tatbikat düzenliyor. Pazartesi başlayan çalışma Malakka Boğazı, Singapur Boğazı ve Natuna Denizi boyunca eşgüdümü güçlendirmeyi amaçlıyor; tatbikata 60 personel katılıyor. Endonezya Deniz Güvenliği Kurumu Bakamla, Singapur Polis Sahil Güvenliği ve Malezya Deniz Kolluk Kurumu aynı saha çalışmasında buluştu. Tatbikat, üçlü sahil güvenlik işbirliğine ilişkin üst düzey toplantının parçası olarak yürütülüyor. Bakamla Başkanı Koramiral Irvansyah, etkinliğin üç ülkenin bölgesel deniz güvenliğini korumadaki işbirliğini gösterdiğini söyledi. Malezya kurumunun genel müdürü Amiral Haji Mohd Rosli bin Abdullah da kurumların bilgi ve deneyim paylaşmasına dikkat çekti. Bu çerçeve, güvenlik ilişkisinin tek seferlik askerî görünürlükten çok, farklı kolluk kurumlarının iletişim ve uygulama kapasitesine dayandığını gösteriyor; bildirilen faaliyet doğrudan ortak devriye ya da yeni bir ittifak kararı içermiyor.[1]
Canberra ile Hanoi ortaklığı genişletiyor
Avustralya Başbakanı Anthony Albanese ile Vietnam Devlet Başkanı To Lam'ın Canberra görüşmesi, bölgesel işbirliğini daha geniş bir stratejik ortaklık çerçevesine taşıdı. Liderler savunma, güvenlik, ticaret ve temiz enerji alanlarındaki kapsamlı stratejik ortaklığı genişletme kararı aldı. Avustralya Başbakanlığı'nın açıklamasına göre taraflar baskıdan uzak ve egemenliğe saygılı bir Hint-Pasifik vurgusu yaptı; Güney Çin Denizi'ndeki gelişmelerden duydukları kaygıyı dile getirdi. Seyrüsefer ve uçuş serbestisi ile 1982 tarihli BM Deniz Hukuku Sözleşmesi'ne bağlılık ortak açıklamadaki güvenlik zeminini oluşturdu. Planlanan işbirliği askerî eğitim, deniz güvenliği, barışı koruma, arama kurtarma, bilgi paylaşımı ve terörle mücadelenin yanı sıra kritik madenler, tedarik zincirleri, tarım, meslek eğitimi, havacılık ve sağlığı kapsıyor. Liderler Myanmar'da şiddetin sona ermesi ve insani erişimin engellenmemesi çağrısında da bulundu. Böylece güvenlik gündemi ekonomik dayanıklılık ve insani meselelerle aynı ortaklık paketi içinde ele alınıyor.[2]
Tayvan baskısı ve casusluk iddiaları
Aynı bölgedeki rekabet daha sert iki haberde görülüyor. Çin Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Guo Jiakun, Pasifik Adaları Forumu sekretaryasını tek Çin ilkesine uymaya çağırdı. Uyarı, Forum Genel Sekreteri Baron Waqa'nın Tayvan'dan bir yetkilinin Palau'da 30 Ağustos ile 4 Eylül arasında yapılacak yıllık zirveye katılacağını söylemesinin ardından geldi. Tayvan 1993'te kalkınma ortağı statüsü kazanmış, fakat geçen yıl Solomon Adaları'nın ev sahipliğindeki toplantıya davet edilmemişti. Güney Kore'de ise polis, savaş uçağı-kule konuşmalarını dinlemek ve Güney Kore-ABD tatbikatları hakkında gizli bilgi elde etmekle suçlanan iki eski Çinli subayı gözaltına aldı. Yerel basına dayanan haber, iddiaların henüz mahkemede karara bağlanmadığını özellikle belirtiyor. Bu iki gelişme, bölgesel kurumlara katılım ile askerî bilgi güvenliğinin devletler arası rekabetin ayrı alanları olduğunu gösteriyor. Üçlü tatbikat ve Avustralya-Vietnam anlaşmaları işbirliği ağlarını genişletirken, Pekin'in diplomatik baskısı ve Seul'deki soruşturma bu ağların çevresindeki güvensizliği görünür kılıyor. Her gelişmenin aktörü ve hukuki zemini ayrı kalıyor.[3], [4], [1], [2]
