Vize kapısında teminat ve iptal: ABD girişi iki bariyerle daralıyor
Papua Yeni Gine 20.000 dolar tutarındaki vize teminatına itiraz ederken Dışişleri, Trump döneminde 175.000'den fazla vizenin iptal edildiğini açıkladı.
Jeopolitik··Öğle
Pasifik'ten yükselen teminat itirazı
RNZ'nin aktardığına göre Papua Yeni Gine Başbakanı James Marape, ticaret ve turizm amaçlı sıradan seyahatler için istenen teminatı önemli bir yük diye nitelendirdi ve halkının kaygılı olduğunu söyledi. ABD'nin 20.000 dolar tutarındaki vize teminatı için görüşme istediğini vurgulayan Marape, bunun ikili ilişkilerde bir kopuş olmadığını belirtti. Yazılı açıklamasında ABD'yi uzun süreli bir dost ve ortak diye andı ve göç ile vize politikasını belirlemenin onun egemenlik hakkı olduğunu söyledi. Teminat, seyahat eden kişi ülkeden ayrılınca iade ediliyor; süreyi aşan ya da sığınma talebinde bulunan kişi parayı kaybediyor. ABD Dışişleri Bakanlığı'nın 60 ülkeyi kapsayan listesinde tutarlar 10.000 ile 25.000 dolar arasında değişiyor ve listede Fiji, Vanuatu, Tuvalu, Tonga ile Papua Yeni Gine de yer alıyor. Marape, vatandaşlarının çoğunun gerçek seyahat amacı taşıdığını göstermek istediklerini, kalış sürelerinin aşılmasına ilişkin kaygılar varsa önce olguların ortaya konmasını önerdiğini belirtti. Böylece mali bir ön kapı koşulu, Pasifik'teki müttefik bir başkentte hem egemenlik dilini hem de halkın ödeme gücünü aynı cümlede buluşturuyor. Teminatın iade edilebilir olması yükü tamamen kaldırmıyor; peşin yatırılması gereken tutar, sıradan ticaret ve turizm seyahatini fiilen pahalılaştırıyor.[1]
175.000'i aşan iptal bilançosu
Kapının ikinci tarafında, peşin teminattan çok sonradan iptal mekanizması öne çıkıyor. Al Jazeera'nın aktardığına göre ABD Dışişleri Bakanlığı'nın pazartesi yayımlanan bilgi notu, Trump döneminde iptal edilen vize sayısını 175.000'in üzerine çıkardı; ocak ayında açıklanan sayı 100.000'den fazlaydı. Bakanlık iptal gerekçeleri arasında suç içeren kolluk temaslarını, vize ihlallerini, sahteciliği, şiddet çağrılarını ve ulusal güvenlik tehditlerini sıraladı ve ABD vizesini bir ayrıcalık olarak tanımladığını belirtti. Sayılan suçlar arasında darp, alkollü araç kullanma, hırsızlık ve uyuşturucu suçları yer alıyor; listeye ayrıca çocuğuna vatandaşlık kazandırmak için ülkeye giriş anlamına gelen doğum turizmi ile siyasi suikastları kutlamak da eklendi. Hak savunucuları ve insan hakları uzmanları, iptallerin bir bölümüne dayanak yapılan sosyal medya taramasının ifade özgürlüğünü tehdit ettiğini ve göçmenleri hedef alan bir gözetim uygulamasına dönüştüğünü söylüyor. Bilgi notu, vizeyi bir ayrıcalık diye tanımlayarak idari takdiri geniş tutuyor; eleştirenler ise tarama pratiğinin siyasal ifade alanına taştığını ileri sürüyor. Böylece giriş kapısı, yalnızca ilk başvuruda değil, verildikten sonra da geri alınabilir bir statü olarak işliyor.[2]
Peşin yük ile geri alınabilir statü
İki haber birlikte okunduğunda ABD giriş kapısında birbirini tamamlayan iki araç görünür: seyahatten önce yatırılan yüksek teminat ve verildikten sonra devreye giren geniş iptal bilançosu. Papua Yeni Gine örneği, 60 ülkeli listede 10.000 ile 25.000 dolar arasında değişen tutarların Pasifik ortakları için somut bir yük haline geldiğini ve bir başbakanın bunu hem dostluk dilini koruyarak hem de görüşme talep ederek karşıladığını gösteriyor. Dışişleri'nin 175.000'i aşan iptal toplamı ise aynı yönetimin vizeyi ayrıcalık sayan çerçevesiyle, suç, ihlal, sahtecilik ve güvenlik gerekçelerini bir araya getiren bir geri alma pratiğini belgeliyor. Marape'nin olguların önce ortaya konması önerisi ile hak savunucularının sosyal medya taramasına yönelik eleştirisi farklı kaygılardan besleniyor; biri aşırı kalış istatistiklerinin ispatını, diğeri ifade ve gözetim sınırını soruyor. Ortak nokta, kapı eşiğinin daraldığıdır: bazı uyruklar için peşin nakit, daha geniş bir başvuru havuzu için ise sonradan iptal riski. Kaynaklar bu daralmanın kalıcı bir yasa metni mi yoksa yönetim pratiği mi olduğunu hükme bağlamıyor; aktardıkları, mali bariyer ile iptal sayısının aynı dönemde kamuya yansıdığıdır.[1], [2]
