Zaviye'de yanan depo, Bingazi'de patlayan araç: iki Libya
Trablus batısındaki en büyük çalışan rafineriye üç günde ardışık saldırılar gelirken, doğuda Hafter'in askeri istihbarat başkanı Bingazi'de öldürüldü; failler kamuoyuna açıklanmadı.
Jeopolitik··Öğle
Zaviye rafinerisinde üç günde üç hedef
Al Jazeera'nın aktardığına göre Trablus'un 40 kilometre batısındaki Zaviye rafinerisinde pazartesi akşamı vurulan bir benzin deposu çöktü. Ulusal Petrol Kurumu, yaklaşık 4,5 milyon litre benzin bulunan 402-T numaralı tankın tamamen çöktüğünü bildirdi. Günlük kapasitesi 120.000 varil olan tesis, Libya'nın çalışan en büyük rafinerisi olarak anılıyor. Kurum, saldırılar sürerse mücbir sebep ilan edip üretimi durdurmak zorunda kalacağı uyarısında bulundu. Ambulans ve Acil Servis ağır yaralı bildirmedi; tedavi görenlerin çoğu dumandan etkilenmişti. Kuruma göre cumartesi bir nafta deposu, pazar bir su arıtma tesisi, pazartesi akşamı ise benzin tankı hedef alındı. Saldırıyı üstlenen olmadı ve kurum failleri kamuoyuna açıklamadı. Böylece batıdaki enerji altyapısı, üç gün içinde art arda vurulan depolama ve destek tesisleriyle gündeme geliyor. Üretim kapasitesinin büyüklüğü ve mücbir sebep uyarısı, saldırıların yalnızca yerel bir yangın haberinin ötesinde petrol akışına ilişkin bir risk sinyali taşıdığını gösteriyor. Faillerin belirsizliği ise olayı, kimin vurduğundan çok hangi altyapının ne kadar kırılgan olduğu sorusuna kaydırıyor.[1]
Bingazi'de istihbarat başkanına suikast
Doğuda tablo farklı bir güvenlik kırılganlığına işaret ediyor. Anadolu Ajansı'na adının açıklanmamasını isteyen bir Libyalı güvenlik yetkilisine göre Tümgeneral Fevzi el-Mansuri'nin aracının altına yerleştirilen el yapımı patlayıcı, kendisi arabaya binerken infilak etti. Saldırı, Bingazi'nin Seyyide Ayşe mahallesinde el-Mansuri'nin evinin önünde gerçekleşti; yetkili olayı terör saldırısı diye tanımladı. Resmi bir açıklama yapılmadı. El-Mansuri, Ağustos 2021'den beri Sebha Askeri Bölgesi'ni yönetiyordu ve istihbarat görevine 20 Mayıs 2024'te Halife Hafter tarafından atanmıştı. Anadolu Ajansı'nın aktardığına göre Reuters'ın güvenlik kaynaklarına dayandırdığı haber de patlayıcının aracın içinde infilak ettiğini bildirdi; saldırıyı üstlenen olmadı. Böylece doğudaki güçlerin askeri istihbarat başkanı, kamuya açık bir failden yoksun bir suikastla devre dışı kalıyor. Yetkilinin anonim kalması ve resmi açıklama eksikliği, olayı doğrulayan haber hattını daraltıyor; yine de Anadolu Ajansı ile Reuters'ın örtüşen aktarımı, aracın hedef alındığı ve el-Mansuri'nin öldüğü yönünde ortak bir çekirdek bırakıyor. Hafter'in atadığı bir istihbarat isminin Bingazi'de öldürülmesi, doğu güvenlik aygıtının kendi merkezinde de korunmasız kaldığını gösteriyor.[2]
Bölünmüş iktidarın iki kırılgan yüzü
İki olay aynı günün haber akışında yan yana duruyor, ancak aynı silahlı grubu ya da tek bir komuta merkezini işaret etmiyor. Batıda Zaviye, Trablus'a yakın enerji omurgasını vuruyor; doğuda Bingazi, Hafter'e bağlı istihbarat hiyerarşisinin tepesini hedefliyor. Bir yanda Ulusal Petrol Kurumu'nun mücbir sebep uyarısı ve üç günlük saldırı dizisi var; diğer yanda isimsiz bir güvenlik kaynağı, resmi açıklamasız bir suikast ve sorumluluk üstlenmeyen bir fail tablosu. Bu birleşim, Libya'daki bölünmüş güç manzarasını iki somut kırılganlık üzerinden görünür kılıyor: petrol altyapısının korunamaması ile doğu güvenlik aygıtının kendi kadrolarını koruyamaması. Saldırıları üstlenen kimsenin olmaması, hem Zaviye hem Bingazi için okuyucuya aynı uyarıyı veriyor: kamuya açık sorumluluk zinciri zayıf, dolayısıyla olayların siyasi anlamı da kısmen spekülasyona açık kalıyor. Yine de kaynakların aktardığı olgular net: en büyük çalışan rafineri ardışık insansız hava aracı saldırılarıyla hasar gördü ve doğudaki askeri istihbarat başkanı Bingazi'de öldürüldü. Bölünmüş ülkenin iki yakasında güvenlik açığı, aynı anda altyapı ve komuta personeli üzerinden okunuyor.[1], [2]
