Eigen RadarJeopolitik
Analiz

Güvenlik Konseyi, İran yaptırımları gündemini 11'e 2 oyla korudu

Rusya'nın usul oylaması talebinin ardından Güvenlik Konseyi, İran yaptırımları komitesine ilişkin oturumu 11 kabul, 2 ret ve 2 çekimser oyla gündemde tuttu. Oylama, UAEA'nın İran dosyasını Konsey'e taşıyan kararından bir gün sonra geldi. Ancak 1737 komitesi hâlâ başkansız; yaptırımların uygulanmasını izleyecek uzmanlar paneli de atanmış değil.

Jeopolitik··Sabah
Yüksek açıdan görülen aydınlık U biçimli konsey masasında 11 yeşil, 2 kırmızı ve 2 sarı oy ışığı; on beş koltuktan biri boş.

Gündem oylaması

Eylül ayında Konsey başkanlığını yürüten Fransa, 2006 tarihli 1737 sayılı kararla kurulan İran yaptırımları komitesi hakkında bir bilgilendirme oturumu açtı. Rusya Federasyonu, maddenin gündeme alınıp alınmaması konusunda usul oylaması istedi. On bir üye kabul, Rusya ile Çin ret oyu verdi; Somali ile Pakistan çekimser kaldı. Böylece toplantı yapılabildi, fakat oylama yaptırımların nasıl uygulanacağına ilişkin anlaşmazlığı çözmedi.[1]

Kuruldan Konsey'e gelen dosya

Oylamadan bir gün önce UAEA Yönetim Kurulu, İran'ın nükleer maddesine ilişkin bilgi eksikliği ile denetçilerin Natanz ve Fordo'ya erişimini yitirmesini gerekçe gösteren bir karar kabul etti. İngiltere, Fransa, Almanya ve Amerika Birleşik Devletleri'nin sunduğu metni 23 ülke destekledi; 8 ülke çekimser kaldı, Çin, Rusya ve Nijer karşı çıktı. Karar, UAEA Başkanı Rafael Grossi'den dosyayı Güvenlik Konseyi'ne taşımasını istedi.[2], [3]

Komitenin açık kalan koltukları

Gündemin kabulü, komitenin çalışma kapasitesini tamamlamadı. Konsey, 1737 komitesine henüz bir başkan seçemedi ve yaptırımların uygulanmasını izleyecek uzmanlar panelini atayamadı. Rusya temsilcisi, Moskova'nın 2025'te gerçekleştiği ileri sürülen otomatik yaptırım geri dönüşüne meşruiyet kazandıran kararlara izin vermeyeceğini söyledi. ABD temsilcisi ise Çin ile Rusya'nın Konsey kararlarının uygulanmasını zayıflatmak istediğini savundu. Bu nedenle oturum açık olsa da izleme düzeni eksik kalıyor.[1]

Kaynakça

  1. Haber kaynağıUN Meetings Coverage and Press ReleasesGüvenlik Konseyi, İran yaptırımları maddesini 11'e karşı 2 oyla gündemde tuttu↩1↩2
  2. Haber kaynağıBBC NewsUAEA yönetim kurulu İran'ı Güvenlik Konseyi'ne havale etti, dosyayı Rafael Grossi'ye verdi↩
  3. Haber kaynağıAl JazeeraUAEA kurulu İran'ı “uyumsuzluk” nedeniyle BM Güvenlik Konseyi'ne gönderdi↩