İran, Katar’ın ilettiği ABD önerisini değerlendiriyor
İran, Katar’ın ilettiği son ABD önerisini incelediğini ve ilk görüşlerini arabuluculara aktardığını açıkladı. Sözcü İsmail Baqaei, Tahran’ın önceliğini Hürmüz olarak tanımlayıp yaptırımların azaltılması karşılığında nükleer denetim önerildiği iddiasını reddetti. İran, boğazın açılması için abluka ve yaptırımlarda değişiklik istiyor. Açıklamalarda yeni bir anlaşma, müzakere tarihi veya boğazın koşulsuz olarak açılacağı bir gün duyurulmadı.
Jeopolitik··Gece
İlk görüşler Katarlı arabuluculara iletildi
İran, 4 Ekim’de Katar üzerinden iletilen son ABD önerisini incelemeyi sürdürdüğünü açıkladı. Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Baqaei, ilk görüşlerin arabuluculara iletildiğini, gerekli incelemelerin ardından ek görüşlerin de aktarılacağını söyledi.[1], [2]
Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazem Gharibabadi de ABD’nin görüşlerinin arabulucular üzerinden geldiğini ve İran içindeki ilgili kanallarda incelendiğini belirtti. Öneri, İran heyetinin önceki salı New York’tan Tahran’a dönerken Doha’da yaptığı kısa duraklamada sunuldu. Baqaei, önerinin bütün koşullarını açıklamadı.[1]
Tahran’ın önceliği Hürmüz
Baqaei, yaptırımların azaltılması karşılığında Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı denetçilerinin dönüşünün önerildiği yönündeki haberleri reddetti. İran’ın bu aşamadaki önceliğinin Hürmüz olduğunu söyledi. Tahran, boğazın yeniden açılması için ABD deniz ablukasının sonlandırılmasını, yaptırımların kaldırılmasını ve İran’ın ticari deniz trafiğine müdahalenin durmasını istiyor. Bunlar İran’ın talepleri; Washington’ın kabul ettiğine ilişkin yeni bir açıklama yapılmadı. Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi, yabancı büyükelçilere savaşa askerî yöntemlerle veya yeni yaptırımlarla çözüm bulunamayacağını söyledi.[1]
Yeni anlaşma veya açılış tarihi yok
İran’ın önceki yedi günlük planı, Hürmüz’ün açılmasını bölgesel ateşkese, dondurulmuş varlıkların serbest bırakılmasına, petrol yaptırımlarının hafifletilmesine ve ablukanın kaldırılmasına bağlıyordu. Trump bu planı reddederken yeni temaslara veya askerî harekâta açık kapı bıraktı. Haziranda Pakistan arabuluculuğuyla oluşturulan mutabakat çerçevesi kalıcı çözüm getirmemişti. Pazar günkü açıklamalarda yeni bir müzakere tarihi, yaptırımların kaldırılacağı gün veya boğazın koşulsuz açılması için tarih verilmedi.[1]
