Kabila, M23 ile silahlı cephe kurdu; Kongo siyasetinde yeni gerilim
Eski Cumhurbaşkanı Joseph Kabila, M23 ile Goma’da yeni bir siyasi ve askerî cephenin başına geçti. İsyancı liderlerin yardımcısı olduğu oluşum, mevcut yönetime karşı güç kullanmayı da amaçları arasında sayıyor. Bu, Kabila’nın 2019’da iktidardan ayrılmasından sonraki rolünde belirgin bir değişim. Başkentteki anayasa tartışmaları ve doğudaki ateşkesin işlememesi, yeni ortaklığın siyasi ağırlığını artırıyor.
Jeopolitik··Akşam
Kabila ve M23 Goma’da yeni cepheyi duyurdu
Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nin eski cumhurbaşkanı Joseph Kabila, ülkenin doğusundaki Goma kentinde M23 adlı silahlı grupla yeni bir siyasi ve askerî cephenin başına geçti. Fransızca adı Front pour la Refondation de la Nation olan oluşum, FRN kısaltmasını kullanıyor. Kabila, pazartesi günü kendi konutunda düzenlenen toplantıda lider olarak tanıtıldı; M23 ve önceki ittifakın yöneticileri yardımcılık görevleri aldı. Oluşum, güç ve kaynaklarını bir araya getirerek Kinşasa’daki yönetime son vermeyi hedeflediğini, yöntemlerinin güç kullanımını da içerebileceğini duyurdu. Bu, cephenin açıkladığı amaçtır; yeni bir askerî harekâtın başladığına dair kanıt değildir.[1], [2]
Eski ittifakın yerini yeni yapı alıyor
M23, Kuzey Kivu bölgesinin merkezi Goma’yı Ocak 2025’ten beri kontrol ediyor. AFP, örgütün siyasi kanadı olarak bilinen Kongo Nehri İttifakı’nın dağıtıldığını bildiriyor. Kongolu yerel yayın Actualite.cd de FRN’nin kuruluş metninde bu ittifakın sona erdiğinin açıkça yazıldığını aktarıyor. Metin, M23’ün ayrı örgütsel geleceğini aynı açıklıkla tarif etmiyor. Önceki ittifakın yöneticisi Corneille Nangaa ile Bertrand Bisimwa, yeni yapıdaki başkan yardımcıları arasında sayılıyor; askerî kanadın komutanı Emmanuel Sultani Makenga’ya da aynı rütbe veriliyor. Bu görev dağılımı, Kabila’nın yalnızca destekçi olarak değil, ilan edilen cephenin başkanı olarak yer aldığını somutlaştırıyor.[1], [2]
Kabila’nın geçmişi ve anayasa takvimi
Kabila 2001’de, babası Laurent Kabila’nın öldürülmesinin ardından devlet başkanı oldu. 2006’daki seçimi kazandı; 2011’deki yeniden seçimi şiddet ve usulsüzlük iddiaları gölgeledi. 2018 seçimlerinin ardından 2019’da görevi Félix Tshisekedi’ye bıraktı. Kongolu makamlar geçmişte Kabila’yı M23 ile ilişkili ittifakın kurulmasına yardım etmekle suçladı; Kabila bunu reddetti. Silahlı grupla iş birliği suçlamasıyla gıyabında verilen ölüm cezası da onun siyasi ve hukuki durumunun parçası. Tshisekedi’nin ikinci beş yıllık dönemi 2028’de bitiyor; anayasa iki dönem sınırı koyuyor. İktidar çoğunluğunun anayasa değişikliğine zemin hazırladığına ilişkin haberler sürerken, Kabila’nın silahlı cephede üstlendiği rol doğudaki çatışma ile ulusal iktidar tartışmasını aynı döneme taşıyor. Rwanda, M23’e destek verdiği yönündeki BM ve Batılı hükümet suçlamalarını reddediyor. Washington’un aracılık ettiği Kinşasa-Kigali anlaşmasının sahada somut bir etkisi görülmediği bildiriliyor. Kinşasa ile M23 arasında Katar arabuluculuğunda Temmuz 2025’te kabul edilen ateşkese de uyulmadığı aktarılıyor. Bu iki diplomatik süreç, doğudaki çatışmanın henüz siyasi görüşmelerle yatışmadığı arka planını oluşturuyor.[1]
İlgili köşe yazıları
Bu gündem hakkında daha fazla bilgi için ilgili köşe yazılarını okuyabilirsiniz.
