Rubio, yatırım görüşmeleri için Semerkant’a gidiyor
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun Özbekistan ziyareti, beş Orta Asya ülkesiyle yatırım, ticaret ve kritik minerallere odaklanan görüşmeleri kapsıyor. Hazırlıklarda iş ve yatırım konseyi toplantısı ile somut proje önerileri yer alıyor. Bölge uzmanları mineral yataklarını üretime dönüştürmek için teknoloji ve sermaye gerektiğini vurgularken, insan hakları savunucuları da reformların gündeme alınmasını istiyor.
Jeopolitik··Akşam
Semerkant’ta beş Orta Asya ülkesiyle görüşmeler
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun Özbekistan ziyareti, Semerkant’ta beş Orta Asya ülkesinin dışişleri bakanlarıyla görüşmeleri kapsıyor. C5+1 adlı görüşme düzeni ABD ile Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan, Türkmenistan ve Özbekistan’ı bir araya getiriyor. Programda ikili görüşmeler, bölgesel bakanlar toplantısı ve şirketlerle temaslar yer alıyor. Ticaret, yatırım ve kritik mineraller başlıca konular arasında bulunuyor. Görüşmeler, bölge hükümetlerinin dış ortaklarını çeşitlendirmeye çalıştığı bir dönemde yapılıyor.[1], [2]
Yatırım planları teknoloji ve sermaye gerektiriyor
Özbekistan Cumhurbaşkanı Şavkat Mirziyoyev, ziyaret hazırlıkları kapsamında ABD’nin Güney ve Orta Asya özel temsilcisi Sergio Gor’u 16 Ekim’de Taşkent’te kabul etti. Cumhurbaşkanlığı açıklamasında stratejik ortaklık, bakanlar toplantısı ve Özbekistan–ABD İş ve Yatırım Konseyi’nin ikinci toplantısı yer aldı. Somut proje önerilerinin hazırlanması ve öncelikli alanlardaki ortak girişimlerin ilerletilmesi görüşüldü. Konsey iki ülke arasında ticaret ve yatırım projeleri için bir görüşme alanı sağlıyor.[1]
Bölge uzmanları, mineral yataklarının üretime dönüşmesi için geliştirme çalışmaları, teknoloji ve yatırım gerektiğini belirtiyor. Özbekistan doğumlu uzman Galiya Ibragimova, Trump yönetiminin bölgeye yaklaşımını ticarete odaklanan bir çizgi olarak niteledi. İç reform taleplerinin bu yaklaşımda geri plana itildiğini savundu. Bu değerlendirme ABD diplomasisinin yönüne ilişkin. Washington’un görüşme gündeminde Amerikan şirketleriyle işbirliği ve geniş bir ticaret heyetinin katılımı da bulunuyor.[1]
Hazırlık görüşmelerinde yeni uluslararası etkinlikler de ele alındı. Öncelikli alanlardaki girişimlerin ilerletilmesi ve somut proje önerilerinin hazırlanması istendi. İş ve yatırım konseyi, daha geniş bölgesel toplantının yanında ikili ilişkiler için de bir görüşme alanı oluşturuyor. Cumartesiden salıya kadar süren program, şirketlerle temasları bölgesel güvenliğin de konuşulduğu diplomatik görüşmelere bağlıyor.[1]
Hak savunucuları gündemde yer istiyor
Londra merkezli araştırma kuruluşu Central Asia Due Diligence’ın yöneticisi Alisher Ilkhamov, Rusya, Çin ve İran arasındaki bölgenin stratejik konumunun da Washington’un ilgisini belirlediğini savundu. Yeni bir askerî üs anlaşması açıklanmış değil. İnsan hakları kuruluşu Norveç Helsinki Komitesi’nin kıdemli politika danışmanı Ivar Dale ise insan haklarının ABD Dışişleri Bakanlığı’nın öncelikleri arasına dönmesi çağrısı yaptı. C5+1 görüşmelerinin gelecekte ciddiye alınabilmesi için bu odağın yeniden kurulması gerektiğini belirtti. Bu çağrılar, ticaret hedefleriyle bölgesel güvenlik görüşmelerini aynı programda buluşturan ziyarete eşlik ediyor.[1]
