Arakçi, Hürmüz’ün açılmasını ABD’nin yükümlülüklerine bağlayıp altıncı günü işaret etti
Abbas Arakçi, Pakistan ve Katar üzerinden Washington ile dolaylı görüşmelerin sürdüğünü söyledi. Tahran, daha geniş görüşmelerden önce önceki yükümlülüklerin yerine getirilmesini istiyor. Bakan, Hürmüz’ün altıncı gün bütünüyle açılmasını öngören yedi günlük öneriyi anlattı. ABD’nin koşulları kabul ettiği ve ek maddeler istediği savı Arakçi’ye ait; Washington’dan bunu doğrulayan bir açıklama sunulmadı.
Jeopolitik··Akşam
Arakçi, Pakistan ve Katar üzerinden görüşmeleri anlattı
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Pakistan ve Katar dahil arabulucular üzerinden ABD ile dolaylı görüşmelerin sürdüğünü söyledi. Irak’ın El İhbariye televizyonuna verdiği söyleşide yedi günlük girişimi anlattı. Bakanın aktardığı plana göre Washington’ın İran’ın koşullarını kabul edip uygulaması halinde Hürmüz Boğazı altıncı gün bütünüyle açılacak. Öneri, açılış ile daha sonraki görüşmelerin hangi sırayla yürütüleceğini ele alıyor. Önce geçmiş yükümlülüklerin uygulanmasını istiyor.[1], [2]
Arakçi, Amerikalı yetkililerin koşulları kabul ettiklerini bildirdiğini, ancak ek maddeler istediğini ileri sürdü. Bu maddelerin içeriğini açıklamadı. Söylediklerine Washington’dan aynı yönde bir doğrulama eşlik etmedi; iki hükümetin nihai anlaşmaya vardığı duyurulmadı. Bakan, önceki koşulları yerine getirmediği gerekçesiyle ABD’yi diplomasinin önünü kapatmakla suçladı. Bu suçlama ile ABD’nin kabulüne ilişkin anlatım, İranlı bakanın değerlendirmeleri olarak kaldı.[1], [2]
Diğer anlaşmazlıklardan önce İslamabad yükümlülükleri isteniyor
Tahran, diğer anlaşmazlıklar görüşülmeden önce Washington’ın İslamabad mutabakatındaki bütün yükümlülüklerini yerine getirmesini istiyor. Arakçi, bunlar uygulandıktan sonra başka konulara geçilebileceğini, son aşamada iki tarafın da gündeme getirdiği sorunların ele alınabileceğini söyledi. Pakistan, haziranda ABD ile İran arasındaki savaşı sona erdirmeyi ve deniz ulaşımını yeniden başlatmayı amaçlayan düzenlemeye aracılık etmişti. Ancak bu düzenleme bozuldu. İki ülkenin nükleer program, yaptırımlar ve çatışmayı sona erdirecek adımların sırası üzerindeki ayrılıkları sürüyordu.[1]
Bakan, İran’ın taleplerinin ağırlıkla önceki turlarda da görüşülen güvenlik ve ekonomi konuları olduğunu belirtti. Önceki müzakerelerden sonra Amerikan yükümlülüklerine duyulan güvensizliği anlattı. Yedi günlük girişimin diplomasi yolunu açık tutmayı amaçladığını söyledi. Bu açıklamalar, Tahran’ın koşullarına ilişkin kendi gerekçesini ortaya koydu. Görüşmelerin bozulmasından kimin sorumlu olduğuna dair tarafların ortaklaşa kabul ettiği bir değerlendirme açıklanmadı.[2]
Deniz yolları kayıt işlemini ve siyasi uzlaşmayı bekliyor
Arakçi, İran ile Umman’ın boğazdan giriş ve çıkış yapacak gemilerin yollarında uzlaştığını, haritalarla coğrafi koordinatların hazırlandığını söyledi. Haritaların resmen açıklanıp onaylanmadan önce Birleşmiş Milletler’in denizcilik kuruluşu Uluslararası Denizcilik Örgütü’ne kaydedilmesi gerektiğini anlattı. Yeniden açılan deniz ulaşımında kullanılmaları ise Washington ile siyasi uzlaşmaya bağlı. Bakan, Irak’ın ekonomik kayıplarını azaltmak için Irak gemilerine özel yollar ayrıldığını da belirtti. Mevcut koşullarda geçişe çalışan gemilerin güvenlik sorunları yaşayabileceği uyarısında bulundu.[2]
