Eigen RadarJeopolitik
Analiz

AB’nin 27 üyesi Libya’nın deniz mutabakatı onayına karşı çıktı

Avrupa Birliği’nin 27 üyesi, Libya’nın Türkiye ile deniz mutabakatını onaylamasına karşı ortak açıklamayı destekledi. Kaja Kallas, düzenlemenin üçüncü ülkeler için hukuki sonuç doğuramayacağını savundu. Mısır da kendisine yeni yükümlülük getirdiği görüşünü reddetti; Türkiye anlaşmanın hukuka uygunluğunu savunuyor. 21 Ekim’deki bu açıklamalar, daha önce haberleştirilen parlamento kararının ardından anlaşmaya yönelik uluslararası tutumları ortaya koydu.

Jeopolitik··Gece
Boş bir basın salonunda sıra sıra koyu renkli sandalyeler, mikrofona sahip gri kürsü ve Avrupa Birliği bayrağı.

Ortak açıklamayı 27 üyenin tamamı destekledi

Avrupa Birliği’nin 27 üye ülkesi, Libya’nın Türkiye ile deniz yetki alanları mutabakatını onaylamasına karşı ortak açıklamayı destekledi. Birliğin dış politika sorumlusu Kaja Kallas, 21 Ekim’deki açıklamada parlamento kararından derin üzüntü duyulduğunu belirtti. Birlik, mutabakatın üçüncü ülkelerin egemenlik haklarına aykırı olduğu, deniz hukukuyla bağdaşmadığı ve üçüncü ülkeler için hukuki sonuç doğuramayacağı görüşünü savundu. Bu tutum, Libya’daki yeni onaya verilen resmî ortak yanıtı oluşturuyor.[1], [2]

Kallas, birliğin tutumunun Aralık 2019’daki AB Liderler Konseyi sonuçlarında belirlendiğini ve Haziran 2025’te tekrarlandığını hatırlattı. Açıklama, istikrarlı ve güvenli bir Doğu Akdeniz’i birliğin stratejik çıkarları arasında tanımladı. Üye devletlerin egemenlik haklarına, Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi dahil birlik hukukuyla uluslararası hukuk çerçevesinde saygı gösterilmesi istendi.[1]

Kallas, iyi komşuluk ilişkileri ve Kıbrıs’ta çözüme yönelik ilerlemenin önemini de vurguladı. Türkiye, Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi’ne taraf değil. Libya ise sözleşmeyi 1984’te imzaladı, ancak onaylamadı.[1]

Mısır onayın yeni yükümlülük doğurmadığını savundu

Mısır Dışişleri Bakanlığı, çarşamba günü onayın Kahire için hukuki sonuç veya yükümlülük doğurmadığını ve ülkenin deniz haklarını değiştirmediğini açıkladı. Mutabakatın, 1982 tarihli Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi’ne ve Mısır’ın münhasır ekonomik bölgesiyle kıta sahanlığındaki haklarına aykırı olduğunu savundu. Açıklama, Dışişleri Bakanı Bedir Abdülati ile Yunan mevkidaşı arasındaki telefon görüşmesini izledi. Böylece Kahire, yeni parlamento kararına karşı kendi hakları ve yükümlülükleri açısından resmî tutumunu ortaya koydu.[2]

Yunanistan Dışişleri Bakanı Yorgos Yerapetritis, Libya’daki oylamanın anlaşmaya ek hukuki dayanak sağlamadığını ve Atina’nın planlı diplomatik adımlar attığını söyledi. Girit’in güneyinde karasularının genişletilmesi sorusuna, belirli bir önlem açıklamadan dikkatle değerlendirilmiş bir yaklaşım izleyecekleri yanıtını verdi. İsrail Dışişleri Bakanlığı da onayı kınadı.[2]

Türkiye anlaşmayı savundu, AB liderleri Yunanistan ve Kıbrıs’a destek verdi

AB Liderler Konseyi Başkanı António Costa ve Komisyon Başkanı Ursula von der Leyen, Yunanistan ve Kıbrıs’la dayanışma mesajı verdi; Libya’ya dış müdahaleye karşı çıktıklarını belirtti. Türkiye ise meclisin tutum değişikliğini memnuniyetle karşıladı ve mutabakatın uluslararası hukukla hakkaniyete uygun olduğunu savundu. 20 Ekim’deki oylama, 2019 anlaşmasını onaylamış ve karşı çıkan iki 2020 kararını kaldırmıştı. Mutabakat, iki ülkenin münhasır ekonomik bölgelerini Girit’in güneydoğusunda ortak sınır paylaşacak biçimde ele alıyor.[1], [2]

Kaynakça

  1. Haber kaynağıCyprus MailAB’nin 27 üyesi, Türkiye-Libya deniz mutabakatının onayına karşı çıktı↩1↩2↩3↩4
  2. Haber kaynağıThe Libya ObserverAB ve bölge ülkeleri Libya’nın deniz mutabakatını onaylamasına itiraz etti↩1↩2↩3↩4