Bulgaristan’da seçmenler 27 aday arasından cumhurbaşkanını belirlemek için sandığa gidiyor. İlk turda sonuç alınabilmesi için adayın oyların çoğunluğunu kazanmasının yanı sıra seçmenlerin en az yarısının katılması gerekiyor. Bu koşullar sağlanmazsa 1 Kasım’da ikinci tur yapılacak. Görevdeki Iliana Iotova ile eski geçici başbakan Andrey Gyurov’un öne çıktığı yarışta Rusya ve Ukrayna’ya yaklaşım da tartışılıyor.
Bulgaristan’da cumhurbaşkanlığı seçimi için 25 Ekim’de oy verme başladı. Ocak 2027’de başlayacak beş yıllık görev süresi için 27 aday yarışıyor. Bu, ülkede cumhurbaşkanının doğrudan demokratik seçimle belirlenmeye başlanmasından bu yana görülen en kalabalık aday sayısı. Merkez Seçim Komisyonu’nun açıkladığı verilere göre yaklaşık 6,59 milyon kişi oy kullanabiliyor. Bunların 46.001’i ilk kez seçmen olan yurttaşlar.[1], [2]
İlk turda seçilebilmek için bir adayın oyların çoğunluğunu alması ve seçmenlerin en az yarısının sandığa gitmesi gerekiyor. Koşullar sağlanmazsa en çok oy alan iki aday, 1 Kasım için belirlenen ikinci turda yarışacak. Seçim öncesinde aktarılan katılım beklentisi yüzde 40’ın altındaydı. Seçmenlerin katılım koşulu, adayların aldıkları oy oranının yanında, seçmenlerin ne kadarının oy kullandığı da ilk turda sonuç çıkması açısından önem taşıyor.[1], [2]
Bulgaristan’da kayıtlı seçmen sayısı 300’ü aşan sandık merkezlerinde makineli oy verme uygulanıyor. Gezici sandıklar ve sağlık kurumları gibi yerler için istisnalar var. Ülke içindeki toplam makine sayısı 11.622. Yurt dışında ise 60 ülkede 613 sandık merkezi açıldı. En çok merkez Birleşik Krallık, Türkiye ve Almanya’da bulunuyor. Parlamento, AB dışındaki ülkelerde sandık sayısına getirilen sınırı temmuzda kaldırmıştı. Yurt dışındaki 242 sandık merkezi için 280 makine sağlandı. Varşova, Bükreş, Bratislava, Budapeşte ve Helsinki’de ise seçmenlere ilk kez makineyle oy kullanma olanağı sunuluyor.[2]
Öne çıkan adaylar, görevdeki Cumhurbaşkanı Iliana Iotova ile eski geçici başbakan Andrey Gyurov. Daha önce cumhurbaşkanı yardımcısı olan Iotova, Rumen Radev’in ayrılmasının ardından ocakta görevi devraldı. Radev, nisandaki parlamento seçimini kazanıp başbakan oldu ve bu yarışta Iotova’yı destekliyor. Gyurov ise geçici hükümetin başındayken Ukrayna ile güvenlik anlaşması imzaladı.[1]
Avrupa Birliği ve NATO üyesi Bulgaristan’da cumhurbaşkanının günlük hükümet politikalarındaki etkisi sınırlı. Buna karşılık makam, silahlı kuvvetlerin başkomutanlığını üstleniyor; yasaları geri gönderme yetkisi ile uluslararası anlaşmalar ve büyükelçi atamaları konusunda görevleri bulunuyor. Temel politika kararları parlamentoya dayanan hükümete ait. Seçim öncesi Alpha Research anketi Iotova’yı yüzde 41, Gyurov’u yüzde 28 düzeyinde gösterdi. Bu oranlar sayılmış oyları değil, seçim öncesindeki eğilimleri yansıtıyor.[1]
