Sırbistan’da Vučić ile öğrenci hareketinin yarıştığı seçim başladı
Sırbistan’da erken parlamento seçimi için oy verme başladı; Belgrad ve Novi Sad’da sandıkların önünde kuyruklar oluştu. Cumhurbaşkanlığından ayrılan Aleksandar Vučić yeniden başbakan olmak isterken, protestolardan doğan Öğrenci Listesi yolsuzlukla mücadele ve eğitim vaatleriyle yarışıyor. Seçim öncesi anketler farklı sonuçlar gösteriyordu. Öğrenci hareketinin yaklaşık iki yıllık sokak eylemleri, bugün seçmenlerin oylarıyla sınanıyor.
Jeopolitik··Öğle
Belgrad ve Novi Sad’da sandıkların önünde kuyruklar oluştu
Sırbistan’da 25 Ekim’de erken parlamento seçimi için oy verme başladı. Cumhurbaşkanlığından ayrılan Aleksandar Vucic, yeniden başbakan olmak için öğrenci hareketinin desteklediği adaylarla yarışıyor. Vucic seçimi eylülde ilan etmişti. Karşısındaki Öğrenci Listesi ise yolsuzlukla mücadele ve kamu kurumlarında iyileştirme isteyen gösterilerden doğdu. Uzun süren sokak eylemlerinin ardından hareket, parlamento yarışına kendi adaylarıyla katılıyor.[1], [2]
Sırbistan’da Belgrad’daki çok sayıda sandık merkezinin önünde yüzlerce seçmen sıraya girdi. Sırbistan’ın kuzeyindeki Novi Sad’da da kuyruklar oluştu. Seçim gözlemcileri, sabahın ilerleyen saatlerindeki katılımın 2023 parlamento seçimini aşabilecek düzeyde olduğunu bildirdi. Kosova’dan gelen bazı seçmenler ise Sırbistan’ın güneyindeki Raşka kasabasında oy kullandı. Belgrad, bağımsızlığını 2008’de ilan eden Kosova’yı ayrı bir ülke olarak tanımıyor.[2]
Protestolardan doğan hareket 250 adayla yarışıyor
Öğrenci hareketi, Novi Sad tren istasyonunun çatısının 2024’te çökmesi ve 16 kişinin ölmesinin ardından büyüdü. Yapıdaki kusurların yolsuzlukla bağlantılı olduğu yönündeki haberlerin ardından ülke çapında öfke ve gösteriler görüldü. Öğrenciler yaklaşık iki yıldır hem yolsuzluk olarak niteledikleri uygulamalara hem de artan otoriterleşmeye karşı gösteriler düzenliyor. Vucic ile partisi ise baskı ve yolsuzluk suçlamalarını reddediyor.[1], [2]
Kardiyolog Ilija Srdanovic’in başını çektiği Öğrenci Listesi’nde 250 aday bulunuyor. Üniversite öğretim üyeleri, oyuncular ve çiftçiler de adaylar arasında yer alıyor. Programın odağında yolsuzlukla mücadele ve eğitimin iyileştirilmesi var; dış politika hedeflerine ilişkin açıklamalar daha sınırlı. Vucic ise emekli aylıklarını ve kamu çalışanlarının ücretlerini artırma, sağlık hizmetlerine yatırım yapma ve genç çiftlere destek verme sözü verdi.[1]
Farklı sonuçlar veren anketlerin ardından oy verme başladı
Ipsos’un 22 Ekim’de yayımlanan anketinde Vucic’in Sırp İlerleme Partisi yüzde 47, öğrenci hareketi yüzde 40 düzeyindeydi. Başka anketler ise öğrencileri önde gösterdi. Bu oranlar seçmenlerin oy verme niyetlerini yansıtıyor. Sandıklar açılırken bir seçim sonucu bulunmuyor; anketler yeni parlamentonun nasıl oluştuğunu ortaya koymuyor. Vucic’in destekçileri, ekonomik büyümeyi ve yeni yollarla okullara yapılan harcamaları öne çıkarıyor.[1], [2]
Vucic döneminde Rusya, Sırbistan’ın başlıca doğal gaz tedarikçisi olmayı sürdürürken, Çin önemli bir yatırımcı oldu. Avrupa Birliği’ne üyelik seçeneği açık kaldı; ancak yargı reformu, hukukun üstünlüğü ve yolsuzlukla mücadeledeki yetersizlikler ilişkileri gerdi. Öğrenci hareketi de Vucic’in kendilerine yabancı ülkelerden para sağlandığı yönündeki iddiasını reddediyor.[1]
