Slovakya, Rusya ile ekonomik komisyon görüşmelerini yeniden başlattı
Slovakya Dışişleri Bakanı Juraj Blanár, 2021’den beri toplanmayan ikili ekonomik komisyonun yeniden çalışmaya başlaması sırasında Moskova’da Sergey Lavrov ile görüştü. Bratislava, işbirliğinin AB yaptırımlarının kapsamadığı alanlarda kalacağını söylüyor. Enerji güvenliğinin öne çıktığı ziyarette, 2034’e kadar süren Rus gazı sözleşmesi ve AB’nin Rus enerjisinden çıkışının bu sözleşmeye etkileri ele alındı.
Jeopolitik··Öğle
Komisyon yaklaşık beş yıl sonra yeniden toplandı
Slovakya Dışişleri Bakanı Juraj Blanár, 26 Ekim’de Moskova’da Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ile görüştü. Blanár, iki ülke arasında ekonomik ve bilimsel-teknik işbirliğini ele alan hükümetler arası komisyona katılan Slovak heyetine başkanlık etti. Komisyonun yeniden toplanmasına, enerji güvenliği, ikili ilişkiler ve Ukrayna savaşının ele alındığı bakanlar düzeyindeki görüşmeler eşlik etti.[1], [2]
Komisyonun önceki toplantısı, Rusya’nın Ukrayna’ya geniş çaplı saldırısından önce, Kasım 2021’de yapılmıştı. Blanár ile Rusya Bilim ve Yükseköğretim Bakanı Valeriy Falkov’un eşbaşkanlık ettiği görüşmelerde enerji, tarım ve turizm de ele alındı. Bratislava, işbirliğinin Avrupa Birliği yaptırımlarının kapsamadığı alanlarla sınırlı kalacağını belirtti. Slovakya’nın devlet gaz şirketi SPP ile nükleer tesislerin kapatılmasını yürüten JAVYS şirketinin temsilcileri de heyete katıldı.[1]
Mevcut gaz sözleşmesi 2034’e kadar sürüyor
Blanár, yola çıkmadan önce Slovakya’nın Rus gazına ilişkin mevcut sözleşmesini başlıca kaygılarından biri olarak gösterdi. SPP’nin sözleşmesi 2034’e kadar sürüyor ve al ya da öde ilkesine dayanıyor. Bu ilke, gaz teslim alınmasa da ödeme yapılmasını gerektiriyor. Dolayısıyla enerji güvenliği gündeminde, uzun süre önce yapılmış ve hâlâ yürürlükte olan bir gaz alım sözleşmesinden doğan yükümlülükler de bulunuyordu.[1], [2]
Blanár, AB’nin Rus enerjisinden çıkış süreci kapsamında alımların sona ermesinin Slovakya’yı 10 milyar avroyu aşan tazminat talepleriyle karşı karşıya bırakabileceğini savundu. Bu tutar, bakanın mevcut sözleşmeden doğabilecek giderlere ilişkin değerlendirmesiydi. Görüşmelerin ardından taraflardan yeni bir enerji anlaşması ya da Slovakya’nın gaz sözleşmesine ilişkin kaygılarını giderecek bir çözüm açıklaması gelmedi.[1]
Muhalefet ziyareti eleştirdi
Slovakya’da muhalefetteki Özgürlük ve Dayanışma partisi ziyareti eleştirdi. Partinin temsilcisi Ivan Novotný, ziyareti vatana ihanet olarak niteledi ve asıl amacının ekonomik işbirliği olup olmadığını sorguladı. Parti, Moskova’nın Bratislava’daki Rus diplomatik personelinin sayısına getirilen sınırların kaldırılmasını istediğini öne sürdü. Blanár, bu sınırların artırılmasını görüşeceği yönündeki iddiaları daha önce reddetmişti. Personel sınırlarını değiştiren bir anlaşma açıklanmadı.[1]
Blanár, Rusya’nın uluslararası hukuku çiğnemesini kınamakla birlikte, Slovakya’nın çıkarlarını korumak için Rusya ile iletişimin sürdürülmesi gerektiğini savundu. Bratislava, Ukrayna’yı ve barış girişimlerini de görüşme konuları arasında saydı. Rusya Dışişleri Bakanlığı ise bakanların Ukrayna ve AB ile Rusya arasındaki ilişkilerde yaşanan bunalım üzerine görüş alışverişinde bulunduğunu açıkladı. Bu başlıklar, komisyonun ekonomik gündeminin yanında yer aldı.[1]
