Novaya Gazeta Rusya’daki yayınına kasımda son verecek
Rusya’da araştırmacı gazeteciliğiyle tanınan Novaya Gazeta, 9 Kasım’da faaliyetlerini sona erdireceğini açıkladı. Yayın kurulu, kararı devlet makamlarının baskısına bağladı. Kapanma duyurusu, Moskova’daki büroda kalan çalışanların çıkarılmaya başlanması ve bağış toplama olanaklarının kısıtlanmasının ardından geldi. Gazetenin son bir sayı hazırlaması ve internet sunucularını kapatması planlanıyor. Eski çalışanların Avrupa’da kurduğu ayrı yayın ise çalışmalarını sürdürüyor.
Jeopolitik··Akşam
Rusya’daki yayın son buluyor
Rusya’da araştırmacı gazeteciliğiyle tanınan Novaya Gazeta, 30 Ekim’de çalışmalarına son vereceğini duyurdu. Yayın kurulu, gazetenin resmen kapanacağı günü 9 Kasım olarak açıkladı. Gazetenin yöneticileri, devlet makamlarının baskısı yüzünden bu kararı aldıklarını belirtti. Moskova’daki yayın merkezinde kalan çalışanların binadan çıkarılmasına bir gün önce başlanmıştı. Böylece kuruluş, Rusya içinde sürdürdüğü yayın çalışmalarını sona erdirme takvimini de açıklamış oldu.[1], [2]
Genel yayın yönetmeni Sergey Sokolov, 9 Kasım’da sunucuları kapatıp binadan ayrılacaklarını söyledi. Ekim ayının başlarında yetkililer Sokolov’un evini aramış, ardından onu gazeteci Oleg Roldugin’le ilgili soruşturma kapsamında sorguya almıştı. Sokolov’un meslektaşı Roldugin, nisanda tutuklanmış ve bilgisayar verilerine hukuka aykırı erişmekle suçlanmıştı. Yayın kurulu, kapanma açıklamasında Rusya içinde çalışmalarını güvenlik birimlerinin baskısı altında sürdürdüklerini de anlattı.[1], [2]
Savaştan sonra artan kısıtlamalar
Gazete, Rusya’nın Ukrayna’ya geniş çaplı saldırısının ardından Mart 2022’de çalışmalarının büyük bölümünü durdurmuştu. Devletin düzenleyici kurumundan art arda uyarılar almış, Rusya’daki yayın lisansı da iptal edilmişti. Yöneticiler, savaş başladıktan sonra gazetecilerin dönemin en önemli ve trajik olaylarını aktarma olanağından yoksun bırakıldığını söyledi. Buna karşın Rusya’da kalan ekip, ülke içindeki insanların yaşadıklarını haberleştirmeyi sürdürmüştü.[1], [2]
Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, kapanmayı Rusya’da bağımsız basına vurulan bir başka ağır darbe olarak niteledi. Kısıtlayıcı yasaların, devlet denetiminin ve gazetecilere yönelik baskıların Ukrayna’ya saldırıdan sonra yoğunlaştığını söyledi. Gazetenin kapanış duyurusunda da yasaların zorunlu tuttuğu yabancı ajan uyarısı yer aldı. Yetkililerin gazeteye verdiği bu statü, son duyurunun üzerinde de bulunuyordu.[1], [2]
Araştırmacı gazetecilik geçmişi
Novaya Gazeta, 1990’ların başında eski Sovyet lideri Mihail Gorbaçov’un maddi desteğiyle kuruldu. Uzun araştırma haberleriyle tanınan gazetenin uzun yıllar yöneticiliğini yapan Dmitri Muratov, 2021 Nobel Barış Ödülü’nü paylaşmıştı. Gazetenin en tanınan muhabirlerinden Anna Politkovskaya, Rusya’nın Çeçenistan bölgesindeki savaşları ve baskıları yazıyordu. Politkovskaya, Ekim 2006’da Moskova’da yaşadığı apartmanda vurularak öldürüldü. Gazetenin başka çalışanları da öldürüldü ya da kuşkulu koşullarda yaşamını yitirdi.[2]
Askerî yolsuzlukları ve Moskova’daki 1999 apartman bombalamalarını araştıran Yuri Şçekoçihin ise Temmuz 2003’te aniden yaşamını yitirdi; meslektaşları zehirlenmiş olabileceğinden kuşkulandı. Gazetenin yayın ekibinin bir bölümü, basın özgürlüğü kuruluşu Sınır Tanımayan Gazeteciler’in desteğiyle 2024’te Paris’te ayrı bir Avrupa baskısı kurdu. Avrupa’daki ekip, Rusya’da kapanacağını açıklayan yayın merkezinden ayrı çalışıyor. Bu yayın, Rusya’daki kapanma kararının ardından faaliyetini sürdürüyor.[2]
