AB savunma kredilerinde 21,3 milyar avroluk ikinci turu açtı
Avrupa Komisyonu, Avrupa Birliği’nin bütün üyelerini SAFE savunma kredilerinin 21,3 milyar avroluk ikinci turuna başvurmaya çağırdı. Kaynak, bazı ülkelerin ilk tahsislerinden daha az borçlanması nedeniyle mevcut 150 milyar avroluk programda kalan tutardan geliyor. Komisyon, Ukrayna’yla ortak alımların ulusal yatırım planlarına eklenmesini istedi. Hava savunması, insansız hava araçları ve mühimmat, acil ihtiyaçlar arasında sayıldı.
Jeopolitik··Akşam
Bütün üyelere ikinci başvuru çağrısı
Avrupa Komisyonu, Avrupa Birliği’nin bütün üye devletlerini Avrupa için Güvenlik Eylemi adlı savunma finansmanı aracının ikinci turuna başvurmaya çağırdı. İngilizce kısaltması SAFE olan programın 29 Ekim’de duyurulan bu turunda 21,3 milyar avroluk kredi kullanılabilecek. Hükümetlerin, kendi ulusal savunma gereksinimlerini dikkate alarak borçlanmak istedikleri tutarı bildirmeleri isteniyor. Başvuru olanağı yalnızca ilk turda yer alan ülkelerle sınırlı tutulmuyor.[1], [2]
Ülkelerin talep ettikleri tutarları bildirmesinin ardından Komisyon, başvuru süresinin sonunu izleyen iki hafta içinde geçici tahsisleri hükümetlere duyuracak. Böylece programdaki kaynaklar için yeni bir başvuru ve dağıtım süreci işletilecek. Ulusal yatırım planlarında finanse edilecek harcamalar, devletlerin savunma öncelikleri ve katılmayı önerdikleri ortak alımlar yer alacak. Komisyon, bu çağrıda ülkelere ayrılacak kesin kredi tutarlarını açıklamadı.[1], [2]
Kaynak mevcut programdan geliyor
İkinci turda kullanılacak 21,3 milyar avro, Mayıs 2025’te kabul edilen mevcut 150 milyar avroluk kredi programından geliyor. Bazı hükümetler, Kasım 2025’te savunma sanayisi yatırım planlarını sunarken başlangıçta kendilerine ayrılan tutardan daha az borçlanmak istedi. Bu daha düşük talepler nedeniyle programda yeniden dağıtılabilecek kaynak kaldı. Yeni çağrı için açıklanan para, ilk programın üzerine eklenmiş ayrı bir fon olarak sunulmadı.[1], [2]
SAFE, savunma yatırımlarını hızlandırmak için uzun vadeli kredi sağlıyor ve ülkelerin donanım alırken birlikte hareket etmesini özendiriyor. Program, Avrupa Birliği’nin askerî hazırlığını, dayanıklılığını ve savunma sanayisinin üretim temelini güçlendirmeyi amaçlayan 2030’a Hazırlık girişiminin bir parçası. Komisyon, yeni başvuru çağrısında ulusal gereksinimlerin yanında ortak askerî ihtiyaçları karşılamak üzere kurulacak işbirliğine de yer verdi.[1], [2]
Ukrayna’yla ortak alımlar özendiriliyor
Komisyon, üye devletlerden Ukrayna’yla birlikte yapılacak ortak alımları yatırım planlarına katmalarını istedi. Acil öncelikler arasında hava ve füze savunması, insansız hava araçları, bu araçlara karşı kullanılan savunma sistemleri, mühimmat ve füzeler sayıldı. Komisyon, hem Ukrayna silahlı kuvvetlerinin hem de üye ülkelerin ordularının ihtiyaçlarını gözetiyor. Ortak alımların bu gereksinimleri karşılayacak ulusal planlara eklenmesi teşvik ediliyor.[1], [2]
İlk turdaki 19 katılımcı ülkenin tamamının kredi anlaşmaları onaylandı. Komisyon, bu ülkelerin 16’sıyla anlaşmaları imzaladı. Ön finansman talep eden 11 üye devlete ise şimdiye kadar yaklaşık 13,5 milyar avro ödendi. Açıklanan ödemeler, programın mevcut katılımcılarıyla ilgili. Anlaşmaların onaylanması, imzalanması ve ön finansman ödenmesi ayrı aşamalar halinde ilerlerken ikinci çağrı bütün üye ülkelere yeni başvuru olanağı açıyor.[1], [2]
