Eigen RadarJeopolitik
Analiz

Polonya’da Anayasa Mahkemesi Başkanı görevden uzaklaştırıldı

Polonya Anayasa Mahkemesi Başkanı Bogdan Święczkowski, yeni atanan yargıçların göreve başlamasına ilişkin anlaşmazlık sürerken görevden uzaklaştırıldı. Varşova’daki mahkemeye polis konuşlandırıldı; polis, göstericilerin cisim atmasının ardından üç kişiyi gözaltına aldığını bildirdi. Adalet Bakanı Waldemar Żurek yargı dokunulmazlıklarının kaldırılmasını istedi. Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki ise uçuşunu yarıda keserek ülkeye dönme kararı aldı.

Jeopolitik··Sabah
Varşova’da bir yayanın omzu üzerinden görünüm: iki polis, yüzü görünmeyen bir kişiyi Anayasa Mahkemesi yakınındaki polis aracının açık arka kapısına götürüyor.

Varşova’daki mahkemede görevden uzaklaştırma

Polonya Anayasa Mahkemesi, 30 Ekim’de Başkanı Bogdan Święczkowski’nin görevden uzaklaştırıldığını duyurdu. Karar, mahkemeyi kimin yöneteceği ve yeni atanan yargıçların göreve başlayıp başlayamayacağı konusundaki anlaşmazlık sürerken geldi. Gazeta.pl, Anna Korwin-Piotrowska’nın hem Święczkowski hem yardımcısı Bartłomiej Sochański için görevden uzaklaştırma kararı verdiğini aktardı. Korwin-Piotrowska, olağan mahkemelerin işleyişini düzenleyen yasadaki bir hükme dayandı. Anayasa Mahkemesi üzerinde kimin yetki kullanabileceği ise taraflar arasında tartışmalı olmayı sürdürüyor.[1], [2]

Adalet Bakanı Waldemar Żurek, mahkeme başkanının ve yardımcısının dokunulmazlığının kaldırılmasını istediğini açıkladı. Bakan, mahkeme yönetimini mevcut parlamento çoğunluğunun seçtiği yargıçların altı ay boyunca görev yapmasını engellemekle suçladı. Dokunulmazlığın kaldırılması istemi, resmî görevlerin yerine getirilmediği iddiasına dayanıyor. Mahkemenin yönetimini üstlenen Korwin-Piotrowska da Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki’nin yemin ettirmeyi reddettiği yargıçlar arasında. Bu süreç, yeni üyelerin göreve başlaması üzerindeki anlaşmazlığın doğrudan bir parçası.[1]

Polis konuşlandırılması ve protestolar

Polonya’nın milliyetçi muhalefet partisi Hukuk ve Adalet’in destekçileri, duyurunun ardından Varşova’daki mahkemenin önünde toplandı. Polis, görevlilere tehlikeli cisimler atıldığını ve üç kişinin gözaltına alındığını bildirdi. Gazeta.pl’ye göre Korwin-Piotrowska, yargıçlarla çalışanların can güvenliğine yönelik olası tehlikeleri polise iletti. Bunun ardından bina çevresinin güvenliği için önlem alındı. Başbakan Donald Tusk, yargıdaki değişiklikleri Hukuk ve Adalet’in iktidar yıllarının ardından hukuk devletini yeniden kurma çabası olarak savundu.[1], [2]

Cumhurbaşkanı Polonya’ya dönüyor

Nawrocki, Senegal’de bir spor etkinliğine katılmak için çıktığı uçuşu yarıda kesti ve Polonya’da bulunması gerektiğini söyledi. Cumhurbaşkanı, göreve gelmesinden bu yana parlamentonun seçtiği bazı yargıçlara yemin ettirmeyi reddediyor. Mahkeme üzerindeki çekişme, son görevden uzaklaştırmadan daha eskiye dayanıyor. Eleştirmenler, 2015 ile 2023 arasında iktidarda bulunan Hukuk ve Adalet’i siyasi olarak kendisine yakın yargıçları mahkemeye yerleştirmekle suçluyor. Tusk’ın Avrupa yanlısı hükümeti yargı bağımsızlığını yeniden sağlamayı vadetmişti; ancak değişiklik girişimleri cumhurbaşkanlarının vetolarıyla karşılaştı. Eski adalet bakanı Zbigniew Ziobro ise görevden uzaklaştırmayı anayasal düzene saldırı olarak niteledi. 2025 ortasında seçilen Nawrocki, parlamentonun aday gösterdiği altı yargıçtan üçüne yemin ettirmedi. Korwin-Piotrowska açısından gerekçe olarak seçim sürecinde bulunduğunu ileri sürdüğü eksiklikleri gösterdi. Cumhurbaşkanı, seçilen üyelerin göreve başlamasına ilişkin kendi itirazlarını koruyor.[1]

Kaynakça

  1. Haber kaynağıAl JazeeraPolonya’da Anayasa Mahkemesi başkanının uzaklaştırılması krizi büyüttü↩1↩2↩3↩4
  2. Haber kaynağıGazeta.plPolonya Anayasa Mahkemesi Başkanı görevden uzaklaştırıldı↩1↩2