Eigen RadarJeopolitik
Arşiv
Analiz

Macaristan gizli polis dosyalarını açtı: Yaklaşık 60.000 kişinin bilgileri erişimde

Macaristan, komünist dönemde muhbir olarak görevlendirilen yaklaşık 60.000 kişinin kimlik ve kişisel bilgilerini çevrim içi erişime açtı. Başbakan Péter Magyar böylece seçim vaadini yerine getirdi. Daha ayrıntılı dosyaların şubatta yayımlanması planlanıyor. Tarihçiler, baskı altında çalıştırılan kişilerin koşulları bütünüyle açıklanmadan adların yayımlanmasını tartışıyor; arşivlerin bir bölümü ise geçmişte yok edildi.

Jeopolitik··Gece
Macaristan'da bir arşiv okuma salonunda, kapalı arşiv kutularının arasındaki bilgisayardan yeni açılan gizli polis veri tabanını inceleyen kimliği belirsiz bir araştırmacı.

Muhbir kimlikleri aranabilir hale geldi

Macaristan 4 Kasım’da komünist dönem gizli polis dosyalarını çevrim içi veri tabanında halka açtı. Başbakan Péter Magyar, seçim vaadini yerine getirdiğini söyledi. Güvenlik kurumlarının muhbir olarak görevlendirdiği yaklaşık 60.000 kişinin adı ve kişisel bilgileri erişime açıldı. Yeni dosyaların şubatta yayımlanması planlanıyor.[1], [2]

İlk belgeler arasında güvenlik kurumlarının muhbirleri tanımlamak için kullandığı Form 6 kartları bulunuyor. Bu kartlarda gerçek ad, takma ad, doğum tarihi, adres, anne adı ve ilgili görevli yazabiliyor. Görevlendirmenin gönüllü mü yoksa baskı veya şantaj sonucu mu olduğu da belirtilebiliyor.[1]

Ayrıntılı dosyalar dijital ortama aktarılıyor

Görevlendirme sürecini ve verilen bilginin niteliğini daha ayrıntılı anlatan B dosyaları, 25 Şubat’ta yayımlanmak üzere dijital ortama aktarılıyor. Tarihçi ve Avrupa Parlamentosu üyesi Zsuzsanna Borvendég, görevlendirme ve faaliyet koşulları yeterince açıklanmadan kimliklerin yayımlanmasının yanıltıcı olabileceğini söylüyor. Bazı kişiler işlerini, eğitim olanaklarını veya ilaçlara erişimlerini kaybetme tehdidiyle bilgi vermeye zorlanmıştı.[1]

Yıllarca sınırlı kalan erişimin ardından eksikler sürüyor

Kişiler 1998’den beri kendi dosyalarını isteyebiliyor, tarihçiler de araştırma yapabiliyordu. Buna karşın çok sayıda ad karartılıyor, bazı belgeler saklı tutuluyordu. Komünist yönetimin zayıfladığı 1988–1989 döneminde dosyalar da yok edildi. Tarihçi Krisztián Ungváry daha geniş erişimi yurttaşlık hakkı olarak savunuyor. Magyar ise aileleri sarsabilecek bilgiler karşısında saygılı ve insani davranılmasını istedi.[1]

Kaynakça

  1. Haber kaynağıBBC NewsMacaristan komünist dönem gizli polis dosyalarını halka açtı↩1↩2↩3↩4
  2. Haber kaynağıDWMacaristan komünist dönem muhbir dosyalarını çevrim içi erişime açtı↩
Çip savaşları ve tedarik zinciriRusya-Ukrayna savaşı

Aynı masadan diğer analizler

Jeopolitik masasındaki tüm Gündem analizlerini görüntüle →