Kanada, İranlı 11 kuruluşa yaptırımları geri getiriyor
Kanada, nükleer ve balistik füze faaliyetlerine katkı veya ülke dışındaki şiddeti finanse etmekle suçladığı İranlı 11 kuruluşa yaptırımları geri getirdiğini açıkladı. Bankalar, sigorta kuruluşları ve bir tanker şirketini kapsayan önlemler, Kanada vatandaşlarının listedeki kuruluşlarla mali işlemlerini yasaklıyor. Dışişleri Bakanı Anita Anand’ın duyurusu, 2016’da sağlanan yaptırım hafifletmesinin bir bölümünü geri alıyor. Ottawa, İran’ın uluslararası nükleer denetçilerle işbirliğini istiyor.
Jeopolitik··Gece
On bir kuruluşa yeniden kısıtlama
Kanada Dışişleri Bakanı Anita Anand, 10 Kasım’da İranlı 11 kuruluşa yönelik yaptırımların yeniden uygulandığını duyurdu. Ottawa, bu kuruluşları nükleer silahların yayılması açısından hassas faaliyetlere ve balistik füze programına katkıda bulunmakla veya İran’ın ülke dışındaki zararlı faaliyetlerini finanse etmekle suçluyor. Önlemler, Kanada’nın İran’a ilişkin yaptırım düzenlemeleri kapsamında yer alıyor. Bakanın açıklaması, Paris’teki G7 dışişleri bakanları toplantısı sırasında yapıldı.[1], [2]
Yeniden hedef alınan kuruluşlar arasında bankalar, sigorta sağlayıcıları ve bir tanker şirketi bulunuyor. Kanada vatandaşlarının bu kuruluşlarla mali işlemler yapması yasaklanıyor. Kanada hükümeti, kararın İran’ın nükleer programını destekleyen finans ağlarının kesilmesi çabasıyla ilişkili olduğunu belirtiyor.[1], [2]
2016’daki hafifletmenin ardından geri dönüş
Kanada, bu kuruluşları 2016’da yaptırım listesinden çıkarmıştı. Karar, İran’ın bir önceki yıl varılan nükleer anlaşma kapsamında attığı adımları izliyordu. Kapsamlı Ortak Eylem Planı adı verilen bu anlaşma, kısıtlamalar ve denetim yoluyla İran’ın nükleer programının barışçıl kalmasını amaçlıyordu. Ottawa o dönemde İran’ın programını sınırlandırma ve anlaşma çerçevesinde doğrulama faaliyetlerine izin verme yönündeki ilerlemesini dikkate aldığını açıklamıştı.[1]
Ottawa şimdi, uluslararası nükleer denetim kurumu Uluslararası Atom Enerjisi Ajansıyla İran’ın tekrar tekrar işbirliği yapmamasının kaygıları artırdığını söylüyor. Kanada hükümeti, yaptırımların geri getirilmesini ortaklarının adımlarıyla uyumlu olarak tanımlıyor. Açıklanan amaçlar arasında, nükleer silahların yayılması konusunda kaygı yaratan faaliyetlerde kullanılan hassas teknolojilere ve finansmana İran’ın erişimini kısıtlamak da bulunuyor.[1]
Nükleer işbirliği için baskı
Anand’ın açıklamasında İran’a uluslararası yükümlülüklerine uyma, nükleer denetçilerle tam işbirliğine dönme ve müzakereleri yeniden başlatma çağrısı yapıldı. Kanada, İran’ın nükleer programına ilişkin kapsamlı ve doğrulanabilir bir anlaşma için G7 ortaklarıyla çalıştığını belirtti. İran’ın Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması kapsamında nükleer silah geliştirmesi veya edinmesi yasak.[1], [2]
Kanada, 2012’de İran’la diplomatik ilişkilerini keserek büyükelçiliğini kapatmış ve İranlı diplomatları sınır dışı etmişti. O dönemde nükleer programı, insan hakları ihlallerini ve İran’ın Suriye iç savaşındaki tutumunu gerekçe gösterdi. Ekonomik yaptırımların bir bölümünün 2016’da gevşetilmesi bu diplomatik kopuştan sonra geldi. Kanada, 2010’dan bu yana İranlı 500’den fazla kişi ve kuruluşa yaptırım uyguladığını belirtiyor. Bakanlığın açıklamasına göre son duyuruyla birlikte toplam 25 yaptırım turu, 237 kişi ve 276 kuruluşu kapsıyor. Bu toplam, farklı yaptırım düzenlemeleri ile yabancı yolsuz yetkililere ilişkin kanun kapsamındaki önlemleri içeriyor.[1], [2]
